كس حمل مىنمايند در حالى كه فرشتگان بدور آن حلقه زده‌اند « 1 » ، و مانند اينها كه مفصلا در كتاب : « تفسير الفرقان » و « عرش القرآن و كرسيه » ياد آور شده‌ايم . روى اين اصل عرشى كه بر دوش برخى از آفريدگان است چگونه امكان دارد كه حامل ذات اقدس الهى باشد « 2 » با اينكه او حامل و محمول و مكان و متمكن را پديد آورده است ؟ ! ايام شش‌گانه ، و شش احتمال : 1 - شبانه‌روز 24 ساعت ؟ 2 - روز مقابل شب ؟ 3 - مقدار يكى از ايندو ؟ 4 - يوم ربوبى ؟ 5 - يوم عالمى ؟ 6 - يوم بمعنى مطلق زمان ؟ و يا . . . لفظ يوم و ايام كه بعنوان مدت آفرينش زمين و آسمان معرفى شده ، از لحاظ معنى از احتمالات ششگانهء فوق بيرون نيست ، و انتخاب يكى از اين معانى نيازمند بكاوش و بررسى پىگير در موارد استعمال آن در آيات مقدسه قرآنى است . احتمال 1 و 2 : بديهى است كه ايام آفرينش جهان از نوع دو احتمال نخست نيست ، زيرا پديد شدن شب و روز وابستهء بطلوع و غروب خورشيد و يا منبع نور ديگرى است كه پيش از آفرينش جهان بهيچوجه وجود نداشته است . و بسى شگفت‌انگيز است از مانند فخر رازى كه بين ايندو احتمال ترديد كرده گويد : قدر مسلم روز داخل در كلمهء يوم هست ، ولى داخل بودن شب مورد ترديد مىباشد . فخر رازى با آنهمه دقت نظر و موشكافى كه در مطالب علمى دارد در اين

--> ( 1 ) - وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ . ( 2 ) - چنان كه برخى از ظاهربينان بىادراك پنداشته‌اند .