محيط نگهداشته شده و بالاترين طبقاتش سقفى است محفوظ و طاقيست بلند و اين طاقهاى بلند همچنان در جو عظيم كيهان برقرار است ، بدون هيچ استوانه و پايه‌اى كه به زير آنها قرار گيرد « 1 » و يا رشته و باربندى كه اين بارهاى سنگين را بهم بندد و درهم پيوندد كه : بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها « 1 » است ، استوانه دارد ولى نامرئى است . نكاتى چند : گرچه تمامى جملات خطبهء شريفهء فوق پر از نكات و دقايقى است كه هنوز پر و بال كيهان‌پيماى دانش بشر نتوانسته بر فراز آن بپرواز آيد ، و ما را اكنون بجز ترجمه و اندك توضيحى پيرامون آنها تاب و توانى نيست . ولى با اينهمه از دقت در چند فراز آن ناگزيريم . 1 - آسمان از كفهاى اقيانوس بيكران محيط كه قسمت اعظمش تبديل به كف گرديده بود آفريده شده . . . آيا اين سخن با جملهء « و هى دخان » سازش دارد ؟ فهم سطحى عاميانه كه از شنيدن دخان دود به نظر مىآورد ، و يا با توجه به آنچه گذشت گاز را نيز مشمول آن ميداند - با انديشهء سادهء خود هرگز نمى تواند بپذيرد كه لفظ دخان ( دود - گاز ) يا زبد ( كف و . . . ) سازش داشته باشد . زيرا گاز را حتّى از آب بسى رقيق‌تر ميداند تا چه رسد به كف كه غلظت پديد آمدهء از امواج آب است . . . حل مشكل : ولى در جهان آسمان و ستارگانش گازهاى بسيار داغى وجود دارد كه وزن مخصوص برخى از آنها از سخت‌ترين و سنگين‌ترين مواد جهان نيز خيلى زيادتر

--> ( 1 ) - رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها : استوانه دارد اما ناديدنى است .