آياتى در تأييد حركات زمين : مركوبى كه در دو دوران نخستين تولدش چموش بوده ، و سپس رام و راهوار شده است ! ! : قال تعالى : هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ [ الملك 15 ] . ذلول : ذلول چنان كه قبلا هم يادآور شديم ، حيوانيست كه پس از چموشى به رامى و آرامى گرايد « 1 » و بنابراين مركوب ما ( زمين ) زمانهائى دراز قابل سوارى و زندگى نبوده ، و سپس بارادهء الهى قابل سكونت و زندگى گرديد . و رويهمرفته ، در زمانهاى نخستين ، اين كيهان‌پيما بهيچوجه موجودات نباتى و حيوانى و انسانى را بر گردهء خود نمىپذيرفت ، و حتى از لحاظ شدت حرارت جهنمى مانع از تولد آب و ساير شرايط اصلى زندگى بوده ، و با حركاتى پر اضطراب و ناهنجار همچون حيوان وحشى و جنگلى در فضاى بيكران آسمان سرگردان بود . سپس خدا آن را رام و راهوار فرمود تا : فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ زندگى و راه‌پيمائى و بدست آوردن روزيهاى شايسته و فراوان بر گردهء پهناور آن امكان پذيرد . حركات اضطراب آميزش بوسيلهء كوبيدن ميخهاى بلند كوهها تعديل گشت : « و عدّل حركاتها بالرّاسيات من جلاميدها » .

--> ( 1 ) - در مجمع البيان ( ج 10 ص 327 ) نيز گويد : مركوب ذلول آنست كه راهوار و رام باشد ، « الذلول من المراكب الذى لا صعوبة فيه » .