الشيخ محمد الصادقي الطهراني

62

نقدى بر دين پژوهى فلسفه معاصر (فارسى)

« رضوان اللَّه عليه » در تفسيرالميزان « 1 » فرموده‌اند : « علوم حوزوى به گونه‌اى تنظيم شده‌اند كه به هيچ وجه به قرآن احتياجى ندارند ، به‌طورى كه شخص متعلم مىتواند همه‌ى اين علوم را از صرف و نحو ، معانى ، بيان ، لغت ، حديث رجال ، درايه ، فقه و اصول فرا گرفته به آخر برساند و آن گاه متخصص در آن‌ها بشود ، ماهر شده در آن‌ها اجتهاد كند ولى اساساً قرآن نخواند و جلدش را هم دست نزند ! در حقيقت براى قرآن چيزى جز تلاوت كردنش براى كسب ثواب و يا بازوبندى براى فرزندان كه از حوادث روزگار حفظشان كند چيزى نمانده ، اگر اهل عبرتى ، عبرت بگير ! » . با بررسى تمامى كتب آسمانى و زمينى ، ما هرگز كتابى مظلوم‌تر از قرآن سراغ نداريم كه بدين گونه از دلالت و هدايت - آن هم به دست گروهى از مسلمانان - اين چنين ساقط شده باشد . « 2 » فرياد و ناله‌ى رسول اكرم صلى الله عليه و آله از همان ابتداى رسالت بلند بود كه : « يا رَبِّ انَّ قَومى اتَّخَذُوا هذَا الْقُرآنَ مَهْجُوراً » ( فرقان / 30 ) پروردگارا ! همانا قوم من ، اين قرآن را بسى مهجور - و دور از خود - برگرفتند . از قول امام صادق عليهم السلام هم فرمايشى هست كه حضرت فرمودند : در قيامت هم رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله در حالى وارد محشر خواهند شد كه قرآن را به دست گرفته و درمحضر الهى فرياد مىزنند كه : « يارَبِّ انَّ قَوْمى اتَخِذُوا هذاالْقُرآنَ مَهْجُوراً » . عجيب اين كه در كتاب « معالم الاصول » « 3 » و به تبع او در بين عده‌ى زيادى از علماى اصول ، مشهور شده كه قرآن ظنّى الدّلالة و قطعىالسّند و حديث قطعىالدلاله و ظنّى السّند است . شما « 4 » فرموديد كه گفته‌اند : حديث ظنّى الدّلالة است . ولى آن‌چه نوشته‌اند و مىگويند اين است كه قرآن ظنّى الدّلالة و حديث قطعىالدّلالة است ، و اين كه گفتيد : « مسأله‌ى حجيّت ظواهر كتاب و سنّت مسأله‌اى است مربوط به پس از تفسير و فهم كتاب و سنّت » ، سخن صحيحى نيست ، زيرا مسأله‌ى

--> ( 1 ) - تفسير الميزان به زبان عربى ، ج 5 ، ص 276 ؛ تفسير 40 جلدى الميزان به زبان فارسى ، ج 5 ، ص 117 . ( 2 ) - عجيب است ؛ كتابى با اين‌گونه روشن بيانى با توطئه دشمنان و با دست دوستان غافل اين‌گونه از اعتبارش كاسته‌اند تا حدى كه دلالت آن را در واقع به حدّ سقوط كشانده‌اند . با اين كه مىدانند اين كتاب تنها رمز وحدتشان و يگانه كتاب هدايتشان بوده و خواهد بود منشأ همه‌ى مشكلات جامعه اسلامى توجه نكردن به محتواى قرآن كريم و عمل به غير قرآن بوده و هست و خواهد بود . « ظَهَرالفسادُ فىالبّرِ و الْبَحْر بما كَسَبَت ايْدِى النّاسِ . . . » سوره‌ى روم آيه 40 ( خادم‌القرآن ) . ( 3 ) 1 - اثر شيخ حسن ، صاحب كتاب معالم الاصول ، پسر شهيد ثانى رحمه الله ( 4 ) - خطاب به دكتر شبسترى است