6 ظنّىالدّلاله بودن قرآن ! آقاى دكتر محمد مجتهد شبسترى : از اين حقيقت كه يك محك صددرصد متقن براى اثبات فهم يك متن وجود ندارد ، نبايد وحشت كرد . علماى اسلام نيز مىگفتند و مىگويند كه قرآن مجيد قطعىالصدور و ظنىالدلالة است و سنّت ، ظنّىالصدور و ظنّى الدلالة است . البته مسأله‌ى حجّيت ظواهر كتاب و سنّت مسأله‌اى است مربوط به پس از تفسير و فهم كتاب و سنّت ، اين مسئله به هيچ وجه مدعاى ما را درباره نقش پيش‌دانسته‌ها و علايق و انتظارات مفسران و فقيهان در فهم كتاب و سنّت مخدوش نمىسازد . مدعا اين است كه فهم ظواهر كتاب و سنّت مانند هر متن ديگرى بر آن مقدمات و مقومات مبتنى است . ما هم قبول داريم كه احكام مفهوم از كتاب و سنّت در صورت تنقيح كامل مقدمات و مقومات اين فهم حجت است . [ همان ] آيةاللَّه صادقى : همان‌طور كه گذشت ، اين احتمال وجود دارد كه در مورد متون قديمى و حتى معاصر بشرى ، محك مطلق نداشته و نداريم ، زيرا اولًا ، علم بشرى مطلق نيست تا مرادش را به گونه‌اى مطلق برساند . ثانياً ، علم انسان‌هاى امروز به تاريخ ، مطلق