است ، و « الى المرافق » ، در آيه تعلق به « كائن » مقدر دارد به‌اين معنى كه ميان مرفق‌ها و انگشتانتان بايد شسته شود ، و اگر « الى المرافق » تعلق به « فاغسلوا » داشت اشكالاتى در معناى آن به‌وجود مىآمد از جمله چنان‌كه دست‌ها را تا مرفق‌ها بايد شست براى صورت‌ها نيز - به‌موجب عطف - بايد مرفق‌هايى باشد كه شسته شود . در صورتىكه براى صورت‌ها هيچ‌گونه مرفقى متصور نيست . و سپس بخشى از سر را با باقىمانده‌ى آب وضو چه با دست راست يا چپ « 1 » چه از بالا به‌پايين يا به‌عكس « 2 » و يا طور ديگر مسح كنى ، و تنها واجب اين است كه قسمتى از سر با يكى از دو دست مسح گردد چنان‌كه نص « فَامْسَحُوا بِرُئُوسِكُمْ » « بخشى از سرهاتان را مسح كنيد » بيش ازاين را واجب نكرده ، كه حضرت صادق عليه السلام در پاسخ زراره كه پرسيد از كجا بفهميم مسح سر تمامى سر را نمىگيرد ؟ فرمود : « لِمَكانِ الْباءِ » كه « بِرُئُوسِكُمْ » بايش براى تبعيض است « 3 » ، ولى نسبت به‌روى پاها واجب است تمام روى پا به‌صورت عرضى و طولى تا اولين بلندى روى پا كه ابتداى استخوان برجسته پاها است ، مسح گردد . براى اين‌كار بهتر است كل كف دست را به‌طور مورّب روى انگشتان پا نهاده و دست را تا برآمدگى اول روى پا مسح كند . و اين به‌دليل « وَأرْجُلَكُمْ إلى

--> ( 1 ) - مرحوم آقاى خمينى موافق است ( 2 ) - مرحوم آقاى حكيم موافق است ( 3 ) - تمامى علماى شيعه ، و از علماى سنى شافعى و ابن عمر و داود و ثورى و احمد و مزنى و بعضى نظرات شافعى با مسح بعضى از سر موافقند