آب مسأله‌ى 36 - آب آزاد كه آن‌را آب مطلق مىنامند همان است كه تنها « آب » است ، كه نه در خودش اضافه‌اى وجود دارد و نه در نامش ، و قيدهايى مانند شور ، تلخ ، شيرين ، دريا ، چشمه ، چاه و يا چركين و پليد و مانند اين‌ها كه بخشهاى گوناگون آب را مىشناسانند ، اين قيود اضافه‌اى بر اصل ماهيت آب ندارند كه همه و همه آب است و ديگر هيچ . ولى مثل آب انگور ، آب انار ، آب غوره ، آب ليمو و مانندش ، يا آب گِل و گُلاب و آب لجن كه از اصل آب بودن خارجند ، حكم آب آزاد و مطلق را ندارند ، تا چه رسد به‌مانند آب طلا ، آب اسيد و غيرآن ، و در جمع آن‌چه بدانيم آب است حكم آب را دارد ، و آن‌چه بدانيم آب نيست همان حكم غير آب را ، و آن‌چه مورد ترديد است كه آب بوده و يا غير آب و سپس مورد شك قرار گرفته ، در اين‌گونه موارد استمرار حكم حالت گذشته‌اش هم‌چنان از نظر حكم آب يا غير آب بقوّت خود باقى است . مسأله‌ى 37 - آن‌چه آب است هر جا و هر اندازه و به‌هرگونه كه باشد برحسب نص دو آيه‌ى قرآنى هم پاك و هم پاك كننده است كه « وَ أنْزَلْنا مِنَ السَماءِ ماءً طَهُوراً » ( سوره‌ى فرقان ، آيه‌ى 48 ) « لِيُطَهِّرَ كُمْ بِهِ » ( سوره‌ى انفال ، آيه‌ى 11 ) « از آسمان آبِ طهور كه ناپاك‌ها و ناپاكيزگىها را با آن پاك كند فرستاديم » و چون تقريباً تمامى آب‌هاى زمين از همان آبِ طهور آسمانى است كه « وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنّاهُ فِىالْارضِ وَ إنّا عَلى ذَهابٍ بِه لَقادِرُونَ » ( سوره‌ى مؤمنون ، آيه‌ى 18 ) « و از آسمان آبى فرو فرستاديم و در زمين ساكنش كرديم و اگر بخواهيم آن‌را باز پس مىبريم » كه نه « كُرّ » بودن در پاكى و پاك كردن و متنجس نشدن شرط است ، و نه هر شرط ديگر ، و تنها آب بودن در پاكى و پاك‌كنندگى و انفعال‌ناپذيرى كافى است و ديگر هيچ ، زيرا « آب » برحسب اصل آفرينش « طهور » : پاك و پاك‌كننده است . مسأله‌ى 38 - اين سه حالت پاكى و پاك‌كنندگى و تأثيرناپذيرى كه از حالات ذاتى آب است هرگز زوال‌پذير نيست مگر آن‌كه يا از آب بودن بيرون رود مثل گِلْ آب يا