الشيخ محمد الصادقي الطهراني

401

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

معنى كه « وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أمَّةٌ . . . » ( سوره‌ى آل عمران ، آيه‌ى 104 ) گروهى از همگى شما مؤمنان بايستى آماده باشند كه هندسه‌ى دعوت الهى را در سه ضلع « يدعون الىالخير - و يامرون بالمعروف - و ينهون عن المنكر » تأسيس كرده و كاخ رفيع هرگونه خير و سعادت را براى امت اسلامى بنا كنند . روى اين اصل هر واجبى كه در ميان امت اسلامى ترك شود و هر حرامى كه عملى گردد همگى امت اسلامى در برابر اين ترك و فعل مسئولند مگر كسانى كه در حدود امكان و توانشان امر و نهى كرده‌اند ، و تبلور گروه پاسداران اسلام برعهده‌ى همگى امت اسلام است ، و اگر كسانى از شايستگان وظيفه‌ى امر و نهى را در حدود توان و امكانشان انجام دادند و اثر مطلوب حاصل نشد ، اين‌ها موظفند گروه ساكت را كه صلاحيت امر و نهى دارند به‌هم‌آهنگى با خود وادارند ، و اگر اين هم‌آهنگى صالحان نيز كارآيى آنچنانى را نداشت ، واجب است هر دو گروه كه اكنون يك گروه فعال شده‌اند ، ديگران را با رعايت شايسته‌تر ، وادار كنند كه شرائط صلاحيت امر و نهى را در خود به‌وجود آورند ، تا جمعاً گروهى فعال و كاربر به‌اين فريضه مهمه‌ى إلهيه مشغول شوند تا سيه‌روى شود آن‌كه در او غش باشد ! مسأله‌ى 865 - اگر به‌واجبى امر كند كه خود به آن عمل مىكند ولى واجب ديگرى را ترك كرده آيا در اين صورت هم امر به‌معروف بر او حرام است ؟ جواب اين است كه حرام در صورتى است كه همان واجبى را كه به آن امر مىكند و همان حرامى را كه از آن نهى مىكند خودش نسبت به‌آن‌ها گنه‌كار باشد ، و فرودگاه آيات و روايات سرزنش كننده‌ى آمر و ناهى تنها كسانى هستند كه معروفى را كه خود ترك كرده‌اند و يا منكرى را كه خود به آن آلوده‌اند ، به‌آن‌ها امر و يا از آن‌ها نهى مىكنند ، و اگر امر و نهى در انحصار كسانى بود كه به‌طور مطلق عادل باشند ، اينان هرگز براى جلوگيرى از گناه در ميان امت اسلامى كافى نبودند . بنابراين امر و نهى درانحصار عدول از مردم نيست بلكه فريضه ايست همگانى كه هركس در حدّ توان و امكان خود نسبت به آن مسئوليت دارد . و از طرف ديگر آيات و رواياتى كسانى را كه هم‌پايه‌ى امر به‌معروف و نهى از منكر