پايين برآمدگى زير گلو باشد و چه از طرفى ديگر . مسأله‌ى 800 - در بريدن اين چهار رگ شكل مخصوصى شرط نيست ، كه چه از جلوى گلو يا پشت سر « 1 » و يا از دو پهلوى راست و چپ گلو بريده شود ، همگى اين‌ها درست است كه « إنَّما الذِّبْحُ فِى الْحُلْقُومِ » تنها ذبح در حلقوم است ، ولى از كجاى حلقوم ؟ هرگز جانب مخصوصى را مشخص نكرده و مقصود از اين انحصار سلب ساير ذبح‌ها غير از حلقوم است . و « الا ماذكيتم » پايان دادن به‌جان حيوان را به‌گونه‌اى مطلق بيان كرده و تقييد مسلمش با سنت قطعيه بريدن گلوست و بس . مسأله‌ى 801 - در بريدن اين چهار رگ شرط نيست كه يك نفر و يا يك‌جا ببرند ، بلكه اگر چند نفر مشتركاً اين چهار رگ را ببرند كافى است ، كه تنها بريدن چهار رگ با ياد خدا رو به‌قبله كافى است و ديگر هيچ . لكن براى راحت جاندادن حيوان كه اذيت كمترى را تحمّل كند بهترين ذبح همين ذبح مرسوم است كه در آن رعايت رحم و انصاف نيز منظور گرديده . مسأله‌ى 802 - كشنده‌ى حيوان شرط نيست كه مسلمان باشد « 2 » ، بلكه همين اندازه كه موحد باشد و بدانيم اين شرائط را انجام داده كافى است ، بنابراين كشته‌ى يهودى و نصرانى تا چه رسد به‌مسلمان منحرف ، با انجام شرائط كشتن حلال ذبحشان است ، و « وَ ما لَكُمْ ألا تَأكُلُوا مِمّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ » ( سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 119 ) كه « چرا از آن‌چه نام خدا بر آن ياد شده است نمىخوريد » سرزنشى است درباره‌ى مشركانى كه از اين گوشت‌ها نمىخوردند ، و نيز مسلمانانى كه از كشته‌ى غيرمسلمانانى كه نام خدا را به‌هنگام كشتن حيوان برده‌اند خوددارى مىكردند و آيه‌ى مائده كه « وَ طَعامُ الَّذينَ أوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ » ( سوره‌ى مائده ، آيه‌ى 5 ) « طعام و غذاى اهل كتاب براى شما حلال است » تمامى غذاهاى حلال اهل كتاب را بر ما حلال كرده كه از جمله‌ى آن‌ها حيوانات حلال گوشت

--> ( 1 ) - نراقى در مستند گفته كه كشتن از پشت گردن مانعى ندارد زيرا هيچ دليل معتبرى بر حرمتش وجود ندارد ( 2 ) - چنان‌كه شيخ صدوق ( 1 : 258 ) و هم‌چنين شهيد ثانى در شرح لمعه و صاحب رياض هم مسلمان بودن را شرط نمىدانند . روايات هم در اين‌باره مختلف است و موافق قرآن - كه عدم شرط اسلام مىباشد - پذيرفته است