است ، مگر در صورتى كه عمداً نام خدا را به‌هنگام كشتن آن‌ها نبرده باشند كه به‌حكم « وَ لاتأكُلُوا مِمّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ إنَّهُ لَفِسقٌ » ( سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 121 ) « و نخوريد از آن‌چه نام خدا بر آن ياد نشده كه محققاً فسق است » كه هم نام خدا را نبردن ، و هم خوردن از آن‌چه بدون ياد كردن نام خدا كشته شده ، هر دو فسق است . و نيز در صورتى كه عمداً رو به‌قبله نكشته و يا رگ‌هاى مربوطه را چه عمداً و چه سهواً نبريده باشد حرام است . بنابراين ذبيحهءاهل كتاب به‌طور مطلق حرام نيست بلكه به‌علت اين‌كه شرائط ذبح را رعايت نميكنند حرام و ميته است . و در بيش از چهل روايت اين جمله مكرر است كه « إنَّما هُوَ الإسْمُ وَ لا يُؤمَنُ عَلَيهِ إلّا مُسْلِمٌ » تنها مهم ياد كردن نام خداست و به‌جز مسلمان در اين‌جا مورد اطمينان نيست ، كه اگر كافر در برابر ما ذبح شرعى كرد - و يا ذبح شرعيش به‌هر وسيله‌اى مسلم شد - اين عدم اطمينان نيز بر طرف شده و ديگر ايرادى در كار نيست . مسأله‌ى 803 - در ياد كردن نام خداى متعال تنها نيت و خاطره كافى نيست ، بلكه واجب است يكى از نام‌هاى خدا را به‌هر زبان ياد كند كه « للَّه » و يا مفصل‌تر ، به‌دليل « ذكر اسم اللَّه » « ياد كردن بسم‌اللَّه » است و اگر تلفظ امكان ندارد تنها اشاره كافى است ، و شرط است كه اين ياد نام خدا كاشفى از ياد كردن درونى باشد ، و روى اين اصل كسى كه اصولًا منكر خداست اگر صدبار هم نام خدا را ياد كند كافى نيست ، ولى مشرك كه طبعاً خدا را قبول دارد ، كه خداى خدايان است - تا چه رسد به‌اهل كتاب - اين‌ها اگر نام خدا را ياد كنند با انجام شرائط ديگر كافى است . مسأله‌ى 804 - اگر كشتن حيوان حلال گوشت با شركت چند نفر باشد كه يكى رو به‌قبله‌اش كند و دومى نام خدا را ياد كند و سومى رگ‌هاى چهارگانه‌اش را ببرد ، در صورتى كه كشندگان حيوان معتقد به‌خدا باشند ظاهراً كافى است ، زيرا غرض - گرچه با شركت چند نفر - انجام شده ، در جمع شرائط ذبح شرعى نيز محقق شده است . مسأله‌ى 805 - در كشتن حيوان كافى است كه تتمه‌اى از زندگيش باقى مانده باشد كه « إلّاما ذَكَّيْتُمْ » هم اصولًا در همين زمينه است كه اگر حيوانى را به‌غير وسيله‌ى شرعى