الشيخ محمد الصادقي الطهراني
368
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
مانند آيه ، و يا حرمت در صورت فلس نداشتن ، با رجوع دادن بهاين دو آيه مطلقش تأييد مىشود « 1 » ، و هرگز روايتى هم كه دلالت كند بر شرط فلس داشتن نداريم بلكه روايات دستهى دوم تنها بىفلس اصلى را نفى مىكند ، ولى مشكوكش محكوم بهحليت است « 2 » . مسألهى 795 - چون حلال شدن ماهى تنها بيرون شدن از آب در حال زنده بودن است بنابراين مردن و يا كشتن در بيرون آب شرطش نيست كه اگر زنده آن را ببلعى مانند ماهىهاى ريز كه براى معالجه يرقان استفاده مىشود ، و يا زنده آن را بپزى يا سرخش كنى از اين نظر حرام نيست ، گرچه از نظر اذيت كردن حيوان عقلًا كارى قبيح و شرعاً حرام است ، ولى بلعيدنش از هيچ نظرى حرام نيست . اگر ماهى در اثر صدمهاى خارجى « و نه بيمارى و يا صدمهاى داخلى مانند مريضى و يا بهوسيله سمّ كشنده و امثال آن » در آب بميرد بهدو دليل حلال است « 3 » ، نخست اطلاق آيات گوشتهاى دريايى كه مردهاش در اثر صدمه داخلى حرام است ، و سپس حديث « ماتَ فيما فيه حَياتُهُ » كه چون در جو زندگى بخشش مرده حرام است بهاين معنى كه مرگش در آب كه موجب حيات اوست علتى درونى داشته ، روى اين اصل ماهىهايى كه در اثر بمبهاى آبى و يا وسايل ديگر صيد در آب مىميرند حلالند ، و تنهاماهى هايى حرامندكه در اثر بيمارى و يا سمّ و امثال آن بميرند ، كه حتى اگر در بيرون آب هم باشد حرامند . مسألهى 796 - ميگو حكمش مانند ماهى است كه از حيوانات حلال گوشت دريايى
--> ( 1 ) - چنانكه در مستند نراقى فلس داشتن ماهى برحسب مشهور ميان علما شرط است ، و گروهى هم شرط نمىدانند مانند شيخ طوسى در كتاب تهذيب ، نهايه و استبصارش و محقق در برخى از كتابهايش و در كتاب كفايه هم آن را بهگروهى از علما نسبت داده چنانكه شهيد ثانى در مسالك و محقق اردبيلى با استناد بهاخبارى صحيح فتوى دادهاند و فيض كاشانى هم فلس داشتن را شرط نمىداند ( 184 : 2 ) ( 2 ) - مرحوم آقاى خمينى ( ره ) طبق اينگونه روايات در موردش فتوا بهحليتش دادهاند . ( 3 ) - چنانكه مرحوم آقاى خويى ، گلپايگانى و آقاى منتظرى ماهى را كه در تور و يا هر وسيلهى ماهىگيرى مرده حلال مىدانند