الشيخ محمد الصادقي الطهراني
260
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
هواهاى خطا حلال مىپندارند . . . و ربا را بهوسيلهى بيع حلال مىشمارند » . اينجا پر روشن است كه اين چند هزار تومان در برابر مدت يكسال است گرچه مثلًا چند تومانش هم در مقابل قوطى كبريت باشد بيعى سفيهانه و حرام است . و چنانكه مىبينيم حضرت امام رضا عليه السلام نسبت بهچنان كلاهگذارى سرزنش شديد كرده مىفرمايد : « لأنَّ الانسانَ إذا اشْترى الدِّرْهَمَ بِالدِّرهَمَيْنِ كانَ ثَمَنُ الدِّرهَمِ دِرهَماً وَ ثَمَنُ الآخَرِ باطلًا فَبَيْعَ الرِّبا وَ شِراءُه وَكْسٌ عَلى كُلِّ حالٍ عَلَى الْمُشْتَرى وَ عَلَى الْبايِعِ » زيرا انسان هنگامى كه درهمى را بهدو درهم بخرد بهاى يك درهم يك درهم است و بهاى درهم ديگرى باطل - و مفتخوارى است ، پس فروش ربوى و خريدش در هر حال بر هر دوى خريدار و فروشنده نحس و نارواست . آيهى ( 163 ) اعراف اين كلاه شرعى را در قصهى حرمت صيد ماهى در روز شنبه بهعنوان « إذيَعْدُونَ فى السَّبْتِ » ياد كرده كه چون ماهىها دانسته بودند روز شنبه صيدشان ممنوع است گروه گروه در برابر ديدگان يهوديان خودنمايى و خوشرقصى مىكردند ، و در روزهاى ديگر ناپديد مىشدند ، ولى اين يهودىها روزهاى شنبه راه برگشتنشان را مىبستند و روزهاى يكشنبه بهبعد صيدشان مىكردند ، كه خدا مرتكبين اين كلاه شرعى ! را بهبوزينه تبديل كرد و كسانى را هم كه نهى از اين منكر نكردند يا چه بدتر كه نهىكنندگانى را نيز از نهيشان نهى كردند ، بهعذابى ديگر مبتلا ساخت ، و تنها نهىكنندگان از اين كلاه شرعى در اين معركه نجات يافتند ! و آيا كلاه شرعى يهودى اينگونه حرام است ، ولى كلاه شرعى مسلمان نوش جان و حلال است ؟ ! ! ! رباى در تجارت مسألهى 575 - اگر در پيمانه و وزن شرط است كه يكى بر ديگرى فزونى نيابد ، كه اگر از يك جنس و يا از يك اصل باشند و پيمانه يا وزن يكى بر ديگرى فزونى يابد ربا و حرام است ، اينجا مقصود فزونى ارزشى است و نه تنها اندازهى پيمانه و وزن مال ، و اختصاص پيمانه و وزن بهاين جريان از اين باب است كه اين دو از نمودهاى مشخص