الشيخ محمد الصادقي الطهراني

256

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

پيرو كوشش‌ها قرار داده و روى اين اصل چه معنى دارد كسانى كه هرگز كوششى براى به‌دست آوردن اين مال نكرده‌اند با شما شريك باشند ؟ ربا مسأله‌ى 565 - ربا در لغت به‌معناى نفخ بىجا و توخالى است ، و در اقتصاديات به‌معنى مال زيادى نابه‌جا است ، و در اصطلاح فقهى بخشى از بخش‌هاى مفت‌خوارى به‌وسيله‌ى زر و زور و تزوير ظالمانه است كه صاحبان زر و زور از مظلومان گرفته ، و با تزوير هم‌چنان بر آن مىافزايند ، و از نظر عمومى آيه شريفه‌ى : « لا تأكُلُوا أموالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالباطِلِ » ( سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 188 ) به‌طور كلى و غير قابل استثنا مفت‌خوارى را در ميان مؤمنان حرام و محكوم دانسته ، كه كسى بدون هيچ‌گونه كوشش و سعى و استحقاقى مالى را مطالبه و تصرف نمايد . ربا خطرى است بس بزرگ و خانمان‌سوز كه در تمامى ابعاد اقتصادى اثرى ويران‌گر و بنياد برانداز دارد ، كه گروه‌هاى تنبل به‌صرف داشتن زر و زور و تزوير از پول‌هاى خود ربا گيرند ، و گروهى بىنوا را به‌كار بيشتر وا دارند ، كه اين مرفّهين تنبل بدون هيچ‌گونه فعاليتى شايسته بهره‌هاى ناشايسته از پول‌هايشان دريافت دارند ، كه در اثر بهره‌گيرى مدامشان كسانى را كه با اين پول ربوى كار مىكنند به‌كار بيشتر و زحمتى افزون‌تر براى تأمين بهره‌ى خويش وامىدارند ، و از طرفى هم كار و جنس را كه براساس پول ربويست گران‌تر از آن‌چه هست جريان داده و توده‌ى مردم را به‌گرانى و تورّم ساختگى كه نتيجه‌ى رباخوارى آن‌ها است مبتلا مىگردانند ، و بر اين پايه بخش مهمى از مردم شب و روز كار مىكنند تا درصد كمى مفت‌خوار از نتيجه‌ى كار و تلاش دايمى و كمرشكن آنان زندگى مرفه و راحت داشته باشند و در پول غرق شوند ، ولى بيشتر مردم از حداقل ضرورى زندگى خود نيز محروم باشند . و اين « ربا » داراى دو صورت است ، يكى خصوصى و اصطلاحى كه رباى در قرض و رباى در معامله است ، و ديگرى به‌طور عمومى كه مالى را بدون مقابل و يا زيادتر از