الشيخ محمد الصادقي الطهراني
241
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
شرابسازى نكند ، پس چگونه مىتوانى وسيلهى مهم شرابسازى را كه انگور است در اختيار او گذارى ، كه اين عمل هم كمك بر گناه است و هم ترك نهى از منكر ، بلكه وسيلهاى محورى براى انجام منكر است و آياتى هم مانند : « مَن يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْها و مَن يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيّئةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْها » ( سورهى نساء ، آيهى 85 ) هر كه ميانجىگرى خوبى كند بهرهاى از آن را دارد و هر كه ميانجىگرى بدى كند بخشى از آن را دارد » و اين ميانجىگرى خير و شر هر دو مقدمه را دربر دارد ، و آيا انگورى كه براى شرابسازى مصرف مىشود ، شما هم مىدانيد ، تا چه رسد كه براى همين منظور آن را مىفروشيد ، اين خود كمك و ميانجىگرى براى شرابسازى نيست ؟ ! مسألهى 540 - فروش تمامى چيزهايى كه مصرف آنها حرام است ، و يا وسيلهى انجام كارهاى حرام است جايز نيست ، در عين حال فروش چيزهاى نجسى كه از آنها استفادههاى حلال مىشود مانند كود جايز است ولى فروش چيزهاى پاكى كه يا وسيلهى حرام است و يا براى انجام كارهاى حرام خريدارى مىشود جايز نيست . مسألهى 541 - اگر چيزى را كه مصرف معموليش حرام است و استفادهى حلالش ناچيز و غيرمعمولى است ، بهكسى بفروشى كه مىدانى بهمصرف حلال مىرساند ، چنان معاملهاى صحيح است ، مانند شرابى كه خريدار تصميم دارد آن را تبديل بهسركه كند ، و حال آنكه فروش انگور بهكسى كه مىدانى و يا گمان قوى و عادى يا احتمالى عقلانى دارى كه آن را تبديل بهشراب مىكند حرام است ، و بالاخره هر خريد و فروشى كه در آن كمك بهفعل حرام و يا ترك واجبى است حرام است . مجسمهسازى و خريد و فروش آن مسألهى 542 - عروسكهايى كه براى بازى بچهها است ، و مجسمههايى كه براى تزيين و يا هر سود حلال مصرف مىشود ، ساختن و خريد و فروش آنها حلال است چنانكه جنيان براى حضرت سليمان عليه السلام مىساختند كه « يَعْمَلُونَ لَهُ ما يَشاءُ مِنْ مَحارِيبَ وَ تَماثيلَ . . . » ( 34 : 13 ) « براى او آنچه مىخواست از محرابها و تمثالها مىساختند » كه