الشيخ محمد الصادقي الطهراني
242
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
نمونهى روشنش تمثال مجسمه حيوانها و انسانها است . و چيزى كه بهنص [ قرآن كريم ] از خواستههاى سليمان عليه السلام و مسيح عليه السلام بوده كه جنيان بهخواستهى سليمان عليه السلام مجسمههايى مىساختند و مسيح عليه السلام پرندهاى از گل ساخت و قرآن هم آنها را نسخ نكرده و روايات هم هرگز نقشى در نسخ قرآن ندارند ، طبعاً در شريعت قرآن نيز حلال است ، مگر در صورتى كه براى عبادت ساخته و پرداخته شود چنانكه در دعوت حضرت ابراهيم عليه السلام نسبت بهآزر است كه « ما هذِهِ الَّتماثيلُ الَّتى أنْتُمْ لَها عاكِفُونَ » ( سورهى انبياء ، آيهى 52 ) « چيست اين تمثالهايى كه شما براى آنها عاكف بوده و بهعبادتشان دل دادهايد ؟ » . آرى اسلام با چهرهى حيوان و انسان مخالف نيست كه تمثال اين چهرهها را نيز حرام كند ، بلكه با انسانپرستى و حيوانپرستى و هرگونه ناخداپرستى در تمام چهرههايش مخالف است ، چه صورت و نقش مجسمهاى داشته باشد و يا بىصورت و بىنقش باشد ، مثل هوىپرستى ، مقامپرستى و امثال اينها ، امّا تمثالها و مجسمههايى كه موجب وهن يا شكستن حرمتانسانىِ انسان يا باعث تحريك شهوت انسان گردد ، مانند تمثال و مجسمه زنانِ لخت و عور يا نيمهبرهنه و بىحجاب يا مردان لخت و عور يا نيمهلخت كه باعث تحريك باشند ، كه در اين صورت من بابِ فحشاء و منكرات حرام خواهد بود . و اگر در رواياتى اسلامى ساختن و خريد و فروش مجسمهى جاندارها حرام شده تنها از اين نظر است كه مبادا مورد پرستش قرار گيرند ، زيرا اين روايات بههنگامى صادر شده كه مردم تازه از شرك و بتپرستى بهاسلام و توحيد گرويده بودند ، و تنها در آن جوِّ ايمانى و نوپا براى محو خاطرهى شرك چنان منعى صادر شده ، و نه اينكه اصل اين تمثالها ممنوع باشد . و اين هم كه در رواياتى آمده در روز رستاخيز مجسمهساز را وادار مىكنند كه در آن روحى بدمد ، و سپس او را عذاب مىكنند ، خود از جعليات است ، زيرا حتى مجسمهساز مشرك تا چه رسد بهمسلمان براى همانندى با خدا مجسمه نمىسازد و