الشيخ محمد الصادقي الطهراني
202
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
كه شما را مستطيع كرده و يا مخارجى ديگر مانند پولى كه براى خريد خانه و يا لوازم ضرورى زندگى مجبور است كمكم آنها را فراهم نمايد گرچه پس از سال خمس باشد چون همه اينها نيز به حساب مؤنه است مورد خمس نيست . مسألهى 455 - اگر خانهى مسكونيش را بهمنظور خريدن خانهى مناسبترى كه در شأن اوست بفروشد و تا گذشتن سال خانهى مورد نظرش را پيدا كند پول خانهاش خمس ندارد زيرا اين پول بهحساب درآمد نمىآيد ، و اگر هم درآمد باشد مؤنهى خانه مسكونى اوست و در هر صورت خمس ندارد . مسألهى 456 - اگر چيزى را بهعنوان مؤنه خريده و پس از مدتى ديگر حاجتى به آن نداشته باشد بايد خمس آن را بپردازد ، مانند كتابهاى مورد نياز طلاب و محصلينى كه پس از پايان تحصيل و يا عوض كردن شغلشان يا ناتوانى در استفادهى از آن مورد نيازشان نيست . مسألهى 457 - مؤنه در غير منافع تجارتى و يا زراعتى و يا هر كارى ديگر ، تنها مخارجى است كه براى بهدست آمدن آنها خرج شده و نه مخارج ساليانه ، بنابراين معدن كه نصابش 15 مثقال طلا است اگر مثلًا سه مثقالش خرج استخراجش شود خمس تمامى 12 مثقال باقيمانده را بايد بدهد ، چه از مصرف سالش زياد بيايد يا نه ، و اگر از 15 مثقال طلا كمتر باشد در صورتى خمس دارد كه با ضميمهى بهساير درآمدهايش اضافهاى بماند ، و حكم گنج هم مانند معدن است . مسألهى 458 - در جنس دريايى كه با غواصى بهدست مىآيد نصابش 18 نخود طلا است كه اگر كمتر باشد در صورتى خمس دارد كه با منظور داشتن آن با گذشتن سال اضافهاى از مجموع درآمدهايش بماند . مسألهى 459 - در غنيمت جنگى نصاب معينى نيست و بايستى خمس تمامى آن را بپردازد . مسألهى 460 - مال حلالى كه با مال حرامى مخلوط شده ، اگر مقدار حرام معلوم باشد و صاحبش را بشناسد ، در اينگونه موارد مورد خمس نيست و بايد مقدار معلوم را