الشيخ محمد الصادقي الطهراني
15
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
كنند ؟ يا براى مقلدان ديگران اين مسأله را ذكر كردهايد ، پس معنايش اين است كه آنها تقليدشان را رها كنند و از شما در اين مسأله تقليد كنند ؟ و يا براى كسانى كه هنوز از كسى تقليد نكردهاند ، در اين صورت هم اين مسأله هرگز براى ايشان نقشى ندارد ، زيرا خود وجوب تقليد اعلم يا براى ايشان روشن است كه از شما يا ديگرى تقليد خواهند كرد ، و يا هنوز روشن نيست كه هرگز اين فتواى شما براى ايشان الزامآور نيست . و بالاخره شما در اين فتوى هيچ مخاطبى نداريد بنابراين فتواى شما هرگز براى كسى الزامآور نيست . و از نظر قاعدهى منطقى نيز اين خود دور صريح و محال است ، زيرا وجوب تقليد اعلم خود برمبناى تقليد از شماست ، و وجوب تقليد از شما هم برمبناى وجوب تقليد اعلم است ، كه هرگز ثابت نشده . در اينجا نيز چنانكه در اثبات اصول عقايد شرعمداران مؤظفند كه با بيانى رسا و قانعكننده مكلّفان را در مسائل اجتهاد ، تقليد و احتياط قانع كنند ، و حكم تقليد اعلم و امثالش را نيز بايد با ادلهى قانعكنندهى كتاب و سنت براى ديگران ثابت كنند . تا هر مكلفى برمبناى قناعت اجتهادى راه خداى تعالى را در اين مسائل بپيمايد ، چنانكه ما نيز با مسائل مستدل - از جمله در وجوب تقليد از اعلم - در اين رساله اينگونه عمل كردهايم كه راههاى قانعكنندهى اجتهادى را بهروى خواستاران ادّلهى شرعيه باز نمودهايم . بنابراين همانطورى كه اصل وجوب تقليد تقليدى نيست ، حكم تقليد اعلم هم تقليدى نيست ، و مانند اصول عقايد برمبناى استدلالى قانعكننده بهعهده خود مكّلفان است كه يا با اجتهادى خودى و يا غيرى قانعكنندهاى ، وجوب آنها را ثابت كنند . مسألهى 1 - تقليد در اصول عقايد و مانندشان - چون وجوب اصل تقليد و تقليد اعلم - جايز نيست ، بلكه يا بايد با دلايل كافى خودتان در اين زمينه اجتهاد كنيد ، و يا با پرسش از شرعمداران با ادلهى كافى قانع گرديد . در فروع دين نيز در مسائلى مانند اصل وجوب نماز ، روزه و . . . تقليد راه ندارد « 1 » و تنها در مانند احكام فرعى نماز ، روزه و . . . بايد تقليد كرد ، كه البته مراد از تقليد پيروى بىچون و چرا همچون يهود و نصارى
--> ( 1 ) - مگر براى كسانىكه نخستين گام را در پذيرش اسلام نهاده و از احكام فرعيش هنوز آگاه نيستند