به‌تمامى اعمال ما در كّل شؤون زندگى جنبه‌ى ربانى و الهى بخشد كه در صورت احراز اين مقام هم يقيناً ثواب كسانى كه دائم در نمازند براى چنين شخصى منظور مىگردد ، ان‌شاءاللَّه . اذان و اقامه مسأله‌ى 232 - اذان و اقامه مستحب است « 1 » و شهادت سوم - خصوصاً به‌قصد اذان‌يا اقامه - بدعت است و هرگز در روايتى حتّى ضعيف هم چنان شهادتى از اجزاى اذان و اقامه نيامده است « 2 » چنان‌كه تمامى اين شهادت‌ها در ضمن سوره‌هايى در نماز بدعت است ، كه هر سخن جايى و هر نكته مقامى دارد ، مثلًا شهادت و گواهى به‌تصديق معاد - كه از اركان دين است - در ضمن اذان ، اقامه يا در بين آيات سوره‌ى حمد در نماز كلًا بدعت است - آرى پس از شهادت دوم كه « اشهَدُ انَّ مُحَمَّدً رسول‌اللَّه » است برحسب سنت محمّديه و بلكه بالاتر ، سنت الهيّه ، ضميمه‌ى آل رسول گرامى واجب است كه « صلىاللَّه عليه و آله » بگويى ، زيرا اين جمله مشتمل بر تمامى معصومان محمدى صلى الله عليه و آله و سلم پس از حضرتش مىباشد . ولى در ضمن اذان و اقامه و نماز و در ميان آيات حمد و سوره چنان‌چه گفته شد بدعت است . اما در تشهدِ نماز ، صلوات بر آن حضرت و آلش از

--> ( 1 ) - چنان‌كه تمامى علماى اسلام اعم از شيعه و سنى هم موافقند ( 2 ) - چنان‌كه مرحوم صدوق آن را از غالىها و مفوضه دانسته و فيض كاشانى آن را مرجوح مىداند ( مفاتيح الشرايع ، ج 1 ، ص 118 ) و در جواهر هم اعترافى همگانى است كه هرگز دليلى بر اين شهادت در اذان و اقامه نيست و در پاسخ روايتى كه شهادت به‌ولايت معصومان را پس از شهادت به‌نبوت رسول گرامى واجب شمرده ، بايد گفت اين جريان در صلوات به‌گونه‌اى كلى است ولى در اذان و اقامه چنان نيست آرى پس از ذكر حضرت محمد صلى الله عليه و آله و سلم ياد كردن آلش نيز واجب است ، زيرا گرچه خود صلوات مستحب است ولى چنان‌چه صلوات را بر زبان جارى كردى ذكر آل‌محمد صلى الله عليه و آله و سلم بعد از ذكر صلوات واجب مىشود - كه ( الهم صل على محمد وآل محمد ) بگويى ، و اصولًا اذان و اقامه كه قبل از نماز مستحب است در زمان 23 ساله رسالت رسول گرامى هم بوده و اشخاصى مانند بلال حبشى رحمهم الله و ديگر كسانى كه در زمان حضرتش اذان مىگفتند و حتى خود رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم و نيز خود مولا اميرالمؤمنين عليها السلام و ساير ائمه‌ى هدى عليها السلام كه هميشه اذان و اقامه براى نماز مىگفتند هيچ كدام از آن بزرگواران اين شهادت به‌خصوص ( اشهد انّ عليّاًولىاللَّه ) را نفرموده‌اند اما بعد از رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم و بعد از معصوم اول اميرالمومنين عليه آلاف التحيّه والثناء شيعيان به‌قصد رجاء و به‌قصد استحباب اين شهادت را در اذان و اقامه اضافه كردند !