و حمد و تسبيح در اين ركعات آهسته خوانده مىشود هر چند قرائت دو ركعت اوّل بلند خوانده شود مثل نماز مغرب و عشاء . و اگر نماز سه ركعتى يا چهار ركعتى باشد تشهد ديگر در ركعت آخر خوانده مىشود و سلام بعد از اين تشهد اخير گفته مىشود نه بعد از تشهّد اوّل . [ ديگر آداب نماز ] و چند چيز باقى ماند از آداب نماز فريضهء يوميّه كه ما ذكر مىكنيم آنها را بر سبيل اجمال . اوّل : اذان و اقامه ، و گفتن آنها سنّت موكّد است بنابر قول مشهور ميانهء علماء « 1 » در نمازهاى فريضهء يوميّه خواه ادا و خواه قضا و خواه نماز به جماعت گذارده شود و خواه فرادى ، امّا در غير نمازهاى فريضهء يوميّه اذان و اقامه سنّت نيست خواه نماز واجبى باشد و خواه سنّتى ، و در نماز واجبى براى اطلاع مردم مؤذّن سه مرتبه مىگويد : الصلاة - به نصب يا رفع دو تاى اوّل و وقف آخر - يعنى حاضر شويد نماز را . يا بر پاى شد نماز . يا اين است نماز . و ساقط مىشود اذان و گفته مىشود اقامهء تنها در نماز عصر روز جمعه ، و نماز عصر روز عرفه از براى كسى كه در عرفات باشد ، و نماز عشاى شب عيد قربان از براى كسى كه در مشعر الحرام باشد . و هرگاه كسى جمع كند ميانهء دو نماز يوميّه يعنى نماز عصر را مقدّم دارد بر وقت فضيلت آن و در وقت فضيلت ظهر بگذارد يا نماز ظهر را مؤخر دارد از وقت فضيلت آن و در وقت عصر بگذارد ، و بر اين قياس نماز مغرب و عشا ، پس قبل از نماز اوّل يعنى ظهر يا مغرب اذان و اقامه هر دو مىگويد و قبل از نماز دوم - يعنى عصر يا عشا - اكتفا مىكند به اقامهء تنها و اذان نمىگويد .

--> ( 1 ) . رجوع شود به المنتهى ، ج 1 ، ص 260 ؛ جواهر الكلام ، ج 9 ، ص 5 .