خداى نيستى تو از جملهء نمازگذاران . « 1 » به اعتبار اين كه از فضل قرائت و اجر و ثواب تلاوت چنين سوره‌اى وافي هداية خود را در نمازهاى اين روز بىبهره ساخته‌اى . و در خبر است از سيّد كاينات عليه و آله افضل التحيّة و الصلاة كه فرمودند كه آيا عاجز مىآيد يكى از شما از اين كه در شبى ثلث قرآن را تلاوت نمايد ؟ راوى گويد كه من عرض كردم كه يا رسول اللَّه كه را طاقت اين هست فرمود كه بخوانيد سورهء قل هو اللَّه احد را . « 2 » پس ظاهر شد كه خواندن آن سوره برابر با خواندن ثلث قرآن است . و بعضى از علماء نكتهء عقليّه اين را چنين بيان كرده‌اند كه معانى قرآن مجيد در حقيقت راجع بر سه چيز مىشود : اوّل : معرفة اللَّه و آنچه تعلّق به آن دارد . دوم : معرفت اعمال صالحه و افعال شايسته . سيم : معرفت نشأه عقبى و مجازات روز بازار جزا . و ايزد متعال و يگانهء بىشبه و مثال بندگان خود را در اين سورهء مباركه به اكمل وجهى به معرفت شناخت جناب كبريا انتساب خود هدايت و ارشاد فرموده از اقرار به وجود و تصديق به يگانگى آن معبود و نفى انباز و انداد و تنزّه از كفو و زادگى و اولاد ، پس همانا كه اين سورهء محكمه هدايت مىنمايد به ثلث آنچه در قرآن عزيز است . و اللَّه جلّ شأنه اعلم بخفيّات اسراره . و امّا عدم ذكر قنوت در ركعت ثانية ، پس احتمال مىرود كه باز به سبب اختصار راوى باشد ، و ممكن است كه از راه علم آن حضرت به مصلحتى براى حمّاد باشد ، چه اگر اهتمام در باب قنوت معلوم او مىبود گاه بود كه در حضور مخالفين از روى غفلت قنوت در نمازى مىخواند و ازارى به او مىرسيد ، زيرا كه اكثر سنيّان خواندن قنوت را در نماز خوب نمىدانند مگر نماز صبح كه شافعى و مالك و ابن ابى ليلى و

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 762 . ( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 869 .