بعد از فوت شيخ انصارى ، ميرزاى آشتيانى به تهران آمد و مقيم شد . شيخ مرتضى آشتيانى در تهران بعد از سنين رشد ، مشغول فراگيرى علم شد و از محضر پدر درس مىگرفت . استعداد و علاقه وافر ايشان به اندوختن معارف الهى و علوم اهل بيت عليهم السلام باعث توجه و اهتمام هر چه بيشتر پدر ، نسبت به او شد . او همچنين در سال‌هاى بعد ، در درس حكيم ابوالحسن جلوه شركت مىكرد . « 1 » حاج شيخ مرتضى با خيرالنساء خانم ، دختر آية اللَّه سيد محمدطباطبايى ، روحانى و رهبر بزرگ مشروطه ازدواج كرد . در سال 1312 ق ، ميرزاى آشتيانى به حج مشرف شد و در بازگشت ، براى زيارت عتبات عاليات به عراق رفت . در اين سفر ، حاج شيخ مرتضى كه جوانى فاضل بود ، به توصيه پدر در حوزه علميه نجف اشرف ، ماندگار شد و از محضر بزرگانى چون آية اللَّه آخوند خراسانى ، آية اللَّه حاج ميرزا حبيب اللَّه رشتى و آية اللَّه حاج ميرزا حسينِ حاج ميرزا خليل ، در فقه و اصول و شيخ عبدالحسين صالحى در معقول ، بهره‌مند گرديد و مدارج عاليه اجتهاد و فقاهت را طى نموده و در سال 1317 ق ، به ايران بازگشت و به تدريس و تحقيق پرداخت . در سال‌هاى بعد از پدر ، توليت مسجد و مدرسهء مروى كه بزرگ‌ترين مدرسهء علميه تهران است و توليت آن با اعلم علماى اين شهر مىباشد به ايشان واگذار شد . همچنين در مسجد خازن الملك به امامت مشغول شد و از آن پس ، روز به روز به مقام و موقعيت علمى و اجتماعى او افزوده گشت . حاج شيخ مرتضى ، تا سال 1340 ق ، در تهران بود و در اين سال به مشهد مقدس ، مشرف شد و در آن حوزهء بزرگ ، مشغول تدريس گرديد ، تا اين كه در سال 1353 ق ، در پى حوادثى كه در مشهد ، به جهت مسائل كشف حجاب ، روى داد ، به حكم اجبار ، به شهر رى آمد . مرحوم آشتيانى ، در سال 1360 ق ، مطابق با 1320 ش كه رضاشاه از ايران رفت ، به

--> ( 1 ) . مكارم الآثار ، ج 7 ، ص 2342 .