السيد نعمة الله الجزائري (مترجم: فاطمه مشايخ)
87
قصص الأنبياء (النور المبين في قصص الأنبياء والمرسلين) (قصص قرآن) (به ضميمه زندگانى چهارده معصوم ع) (فارسى)
فرمود : رضايت من در اين است كه معالم دين مرا به او تعليم دهى ، آن وقت آدم به حوّا گفت : نزديك من بيا ، حوّا گفت : نه بلكه تو به نزد من بيا و خداوند به آدم امر كرد كه برخاسته و بسوى او برود و اگر چنين نبود هر آينه همواره زنان به خواستگارى مردان مىرفتند ، اين بود قصه خلقت حوّا كه سلام خدا بر او باد . در اين خصوص مىگوئيم : مشهور بين اهل سنّت اين است كه حوّا از دندهء چپ آدم خلق شده و بعضى اخبار اين معنا را تأييد مىكند ، امّا اين حديث و احاديث مشابه آن اين معنا را نفى مىكنند و بنا بر اين آن روايات يا محمول بر تقيّه هستند و يا همانطور كه شيخ صدوق رحمة اللَّه عليه نقل كرده حوّا از زيادى گل آدم خلق شده . رازى در ( مفاتيح الغيب ) در تفسير آيهء ( اى مردم از پروردگارتان پروا كنيد همان كه شما را از يك تن آفريد و همسرش را از او قرار داد [ 1 ] ) ، مىگويد : مراد از زوج حوّا است و امّا در باب اينكه حوّا از آدم خلق شده دو قول وجود دارد : 1 ) قول اوّل : كه اكثريّت معتقدند و آن اين است كه خداوند وقتى آدم را خلق كرد ، نور خود را بر او تابانيد و آن وقت حوّا را از يكى از دندههاى چپ او آفريد و وقتى كه آدم از خواب برخاست او را ديد و به سوى او تمايل يافت ، چون او از جزئى از وجود خودش نقل شده بود و در گفتار خود به روايتى از رسول اكرم ( ص ) تمسّك مىجويند كه فرمودهاند : آفرينش زن از دندهء مرد است و چنانچه قصد كنى كه آن را از هيئت اعوجاج خارج كنى ، خواهد شكست و امّا اگر او را به حالت خود رها كنى ، از او بهرهمند خواهى شد . 2 ) قول دوّم كه مورد نظر ( ابو مسلم اصفهانى ) است اينست كه : مراد از اين آيه اينست كه خداوند حوّا را از جنس آدم خلق كرد ، همچنان كه در جاى ديگر مىفرمايد : ( خداوند براى شما از نفس خودتان همسرانى خلق كرد [ 2 ] ) و يا فرمود : ( آن زمان كه در ميان ايشان پيامبرى از جنس خودشان برانگيخت [ 3 ] ) . امّا ( قاضى ) مىگويد : قول اوّل قويتر است ، چون اگر اين طور بود كه حوّا مستقلا خلق شده باشد در اين صورت خلقت انسانها از دو نفر بود و صحيح نبود كه خداوند
--> [ 1 ] سورهء نساء ، آيه 1 . [ 2 ] سوره نحل ، آيه 72 . [ 3 ] سوره آل عمران ، آيه 164 .