در جنگ بدر به دست حمزة ( ع ) و على ( ع ) به هلاكت رسيده بودند . جنگ احزاب يا خندق : در اين نبرد كفّار قريش همه قبائل عرب را بر عليه مسلمانان تحريك نموده و همگى بسوى مدينه يورش آوردند ، پيامبر ( ص ) بوسيلهء وحى از قصد ايشان آگاه شد و ضمن مشورت با اصحاب تصميم گرفتند اطراف مدينه خندق عريض و عميقى حفر كنند ، با حفر اين خندق راه قريش مسدود شد و آنها با مشاهدهء اين تاكتيك جديد شگفت زده شدند و در مقابل با عربده و فرياد مسلمانان را به جنگ فرا خواندند . قويترين و دلاورترين پهلوان عرب ( عمرو بن عبد ودّ ) اوّلين كسى بود كه جرأت كرد به خندق قدم نهاده و مبارز بطلبد ، ليكن به جهت آوازهء دلاورى او هيچ كس جرأت مقابله با او را نداشت ، تنها على ( ع ) بود كه براى مبارزه با او پيش قدم شد و از رسول خدا ( ص ) كسب اجازه نمود ، پيامبر ( ص ) على ( ع ) را به دست خود لباس نبرد پوشاند و او را بسوى عمرو بن عبد ودّ فرستاد ، عمرو از مشاهده على ( ع ) كه جوانى كم سن و سال بود ، تعجّب كرد و آن حضرت را هماورد خود نمىديد ، ليكن به اذن الهى امير مؤمنان بر آن پهلوان عرب چيره شد [ 1 ] و با ضربتى سهمگين او را هلاك نمود ، ساير مشركان كه عمرو را قهرمانى شكست ناپذير مىدانستند با مشاهدهء هلاكت او روحيهء خود را از دست دادند و بعد از مدّتى محاصرهء بىنتيجه با خوارى و خفّت راه بازگشت را در پيش گرفتند ، به جهت اهميّتى كه اين مبارزه در تعيين سرنوشت جنگ احزاب داشت ، پيامبر ( ص ) در حديثى ضربت على ( ع ) را در روز خندق از عبادت جنّ و انس برتر دانست . پس از پيروزى مسلمين در اين جنگ ، پيامبر با جمعى از مؤمنان به قصد حج عمره به سوى مكّه رهسپار شد و پرچم را به على ( ع ) سپرد ، ولى قريش از ورود آن حضرت به مكّه مانع شدند ، آنگاه پيامبر ( ص ) خطاب به آنها فرمود : اى گروه قريش ، اگر دست از عناد بر نداريد ، خداوند مردى را كه قلب او را به ايمان آزموده است مأمور مىكند تا

--> [ 1 ] ماجراى درگيرى خالصانه آن حضرت با عمرو بن عبد ودّ مشهور است و مولوى آن را در كتاب شريف مثنوى به نظم آورده است و مطلع شعر او اين بيت است : از على آموز اخلاص عمل * شير حق را دان منزّه از دغل