السيد نعمة الله الجزائري (مترجم: فاطمه مشايخ)
40
قصص الأنبياء (النور المبين في قصص الأنبياء والمرسلين) (قصص قرآن) (به ضميمه زندگانى چهارده معصوم ع) (فارسى)
و شيخ صدوق با اسناد به ابا عبد اللَّه ( ع ) روايت كرده كه فرمود : ( همانا آدم ( ع ) آدم ناميده شد به جهت آنكه از اديم زمين آفريده شد ) و اديم نام زمين چهارم است و چون آدم از آن آفريده شده ، او را آدم ناميدند و نيز فرمود : حوّاء به جهت اين به اين نام ناميده شد كه او از جنس موجود زنده وحى يعنى آدم ( ع ) آفريده شده بود . و همانا در اشتقاق اسم آدم اختلاف كردهاند ، بعضى آن را نامى اعجمى و بدون اشتقاق دانستهاند مانند : آزر و بعضى آن را مشتق از ( ادمة ) به معناى گندمگونى و سفيدى دانستهاند ، چون آدم گندمگون بود و بعضى آن را مشتق از ( أدم ) به معناى الفت و هماهنگى و اتفاق دانستهاند و امّا اشتقاق حوّا را از حىّ يا حيوان دانستهاند و اين از اشتقاقهاى بسيار نادر و يا جعلى است مانند : ( لاين يا تامر ) . صدوق رحمة اللَّه عليه نيز از ابن سلام نقل كرده كه او به پيامبر ( ص ) فرمود : آيا آدم از همهء خاكها آفريده شد يا از يك خاك واحد ؟ فرمود : بلكه او از همهء خاكها آفريده شد و اگر از يك خاك واحد بود مردم از يك ديگر شناخته نمىشدند و همه به شكل واحد بودند ، او گفت : مثل آنها در دنيا چيست ؟ فرمود : خاك ، همانطور كه خاك سفيد و سبز و سرخ و كبود و يا شيرين و شور وجود دارد ، همانطور مردم هم به رنگهاى ، سفيد و زرد و سياه همانند رنگهاى خاك وجود دارند . و از امير مؤمنان ( ع ) نقل شده كه خداوند تبارك و تعالى جبرئيل را برانگيخت و او را مأمور نمود كه از اديم زمين ( لايهء چهارم آن ) چهار نوع خاك بياورد ، خاك سفيد ، خاك سرخ ، خاك تيره و خاك سياه و اين خاك از دشتها و زمينهاى ناهموار زمين بود ، سپس او را فرمان داد كه چهار نوع آب بياورد : آب شيرين ، آب شور ، آب تلخ و آب بدبوى و متعفن ، آنگاه او را فرمان داد تا آب را بر خاك بريزد ، پس آب شيرين را در حلق آدم و آب شور را در چشمان او و آب تلخ را در گوشهاى او و آب متعفّن را در بينى او قرار داد و تعليل اين مطلب در توحيد مفضّل از قول امام صادق ( ع ) اين طور بيان شده كه امام ( ع ) فرمود : خداوند آب شيرين را در حلق آدم قرار داده تا خوردن طعام را بر او آسان و گوارا سازد و آب شور را در چشم او قرار داده تا مردمك چشم محفوظ بماند ، چون مردمك چشم در صورتى باقى مىماند كه همواره مرطوب باشد و امّا آب تلخ در گوشهاى انسان به جهت آنست كه حشرات و كرمها به مغز او هجوم نبرند ، چون اگر حشره يا كرمى به گوش انسان وارد شود وقتى