مىبيند طبيعتش او را به نوشيدن شربت فرا مىخواند ، امّا عقل و دين او را منع كرده و به حفظ روزه وامىدارد ، اين درگيرى نفسانى دلالتى بر حصول گناه ندارد ، بلكه هر چه اين حالت شديدتر باشد قوّت شخص در قيام به لوازم بندگى كاملتر است و به حمد اللَّه صحّت اين گفتارى كه ما آن را مطرح كرده‌ايم ظاهر شده است و ( واحدى ) در تأييد گفتار خود چيزى ندارد جز لاف زدن و ذكر نام چند مفسّر و بدان كه بعضى از حشويه كار را به جايى رسانده‌اند كه از پيامبر ( ص ) نقل مىكنند : ابراهيم دروغ نگفت مگر سه بار ! ما امثال اين روايات را انكار مىكنيم و نمىپذيريم ، اگر گفته شود نپذيرفتن اين روايات مستلزم تكذيب راويان است مىگوئيم ، اگر ما اين روايات را پذيريم مستلزم تكذيب ابراهيم خليل الرحمن است و شكّى نيست كه منزّه داشتن ابراهيم ( ع ) از دروغ ، اولى از منزه دانستن اين طائفه جهّال از كذب و دروغ است . وقتى اين اصل را دانستى به ( واحدى ) مىگوئيم : با اين تفاسير كدام فرد عاقلى است كه منزّه دانستن يوسف صديق را بر تنزيه بعضى از مفسّران نامبرده ترجيح ندهد ؟ ! ( مسألهء دوّم ) در بارهء اينكه مراد از برهان پروردگار چه بوده است ؟ اهل تحقيق اثبات كرده‌اند كه مراد ، عصمت الهى است كه خداوند آن را به پيامبران خود افاضه نموده و امّا ديدن برهان را به وجوهى تفسير كرده‌اند : اوّل ) اينكه ديدن برهان به معناى حجّت الهى در تحريم زنا و علم به عقاب اخروى شخص زناكار است . دوّم ) اينكه ، ديدن برهان به معناى تطهير نفوس انبياء از اخلاق مذموم است ، بلكه مىگوئيم : خداوند نفوس متّصل به خود و اولياء خود را مطهّر نموده است ، همچنان كه فرمود : إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً [ 1 ] و يا مراد از ديدن برهان حصول اخلاق حسنه و متذكّر شدن هنگام اقدام به منكرات است . سوّم ) اينكه يوسف ( ع ) بر سقف منزل اين آيهء شريفه را مشاهده كرد ، وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنى إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ ساءَ سَبِيلًا [ 2 ] .

--> [ 1 ] سوره احزاب ، آيه 33 . [ 2 ] سوره اسراء ، آيه 32 .