مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ [ 1 ] [ 2 ] « ابن ابى عمير » از ابن مسكان و او از حضرت صادق ( ع ) چنين روايت مىكند : موسى ( ع ) از خداوند خواست تا ميان او و آدم را جمع نمايد پس هنگاميكه به يكديگر پيوستند موسى به او گفت : پدر جان آيا خداوند به خلقت تو نپرداخت و از روح خود در كالبد تو ندميد ؟ و آيا فرشتگان را به سجده بر تو وا نداشت و آيا ترا از آن درخت منع نكرد پس چرا او را نافرمانى نمودى ؟ آدم پاسخ داد : يا موسى اين مسأله را در تورات چند سال قبل از خلقت من مشاهده نمودى ؟ موسى جواب داد : سى سال قبل از آفرينش تو ، آدم گفت : ما نيز بر همين عقيده‌ايم ، امام صادق ( ع ) در اينجا فرمودند : با اين استدلال آدم بر موسى فائق آمد . [ 3 ] اما اينكه خطاى آدم در داستان حضرت موسى قبل از آفرينش او بوده يا در عالم ارواح و جائى كه موسى از طريق لوح محفوظ بدان دسترسى يافته مورد نظر است و يا اينكه او اين مسأله را كه 30 سال قبل از خلقت آدم پيش بينى مىشد كه او مرتكب چنين خطايى شود در تورات مطالعه كرده باشد . بهر حال اين مسأله از فروعات بحث قضا و قدر است . [ 4 ] كه كشمكش دامنه دارى را ميان دانشمندان مسلمان باعث گشته است و عده بسيارى نيز از اين طريق به گمراهى و عذاب ابدى گرفتار آمده‌اند . از حضرت صادق ( ع ) نقل شده است چون آدم از بهشت بيرون رفت جبرئيل بر او نازل گشت و گفت : آيا خداوند ترا نيافريد و از روح خود در تو ندميد و فرشتگان را به سجدهء بر تو امر نفرمود ؟ و آيا حواء را به تزويج تو در نياورد و ترا در بهشت خلد جاى نداد و همه چيز را بر تو مباح نفرمود ؟ و آيا به زبان ترا از تناول آن درخت نهى نفرمود ؟ با اينحال تو معصيت خداوند را روا ساختى و از آن شجره ممنوعه بهره جستى . آدم پاسخ داد : ابليس به خداوند سوگند ياد كرد كه خيرخواه من مىباشد و من گمان نمىكردم احدى از آفريدگان به خدا سوگند دروغ بر بندند . [ 5 ] « ابا صلت

--> [ 1 ] سورهء بقره - آيهء 184 [ 2 ] علل الشرايع - ص 379 و امالى صدوق - ص 159 [ 3 ] تفسير قمى - ج 1 - ص 44 [ 4 ] بحار - ج 11 - ص 167 [ 5 ] معانى الاخبار - ص 124 و عيون الاخبار الرضا - ج 1 - ص 274