بيشتر آنها مانند شيخ مفيد و غالب متكلمين ابليس را از جنس جن مىدانند « شيخ مفيد » مىفرمايد : اخبار متواتره و روايات مستفيته همين قول را تقويت مىكند . اما گروهى از دانشمندان مسلمان مانند « شيخ طوسى » در « تبيان » ابليس را از جنس فرشتگان مىدانند . و بعضى را عقيده بر آنست كه ابليس نگاهبان بهشت بوده است و گروهى او را داراى مقام حكومت و فرمانروايى آسمان و زمين مىدانند و عده‌اى او را به پرسه و چانه زدن ميان آسمان و زمين مشغول مىدانند . [ 1 ] « عياشى » به صورت مسند از امير المؤمنين ( ع ) چنين نقل مىكند : اولين قطعه زمين كه خداوند در آن مورد پرستش واقع گشت سرزمين « كوفه » بود و آن هنگامى بود كه فرشتگان بر آدم سجده نمودند . [ 2 ] در تفسير امام عسگرى ( ع ) آمده است : هنگاميكه خداوند ابا عبداللّه الحسين ( ع ) و يارانش را مورد امتحان قرار داد و از شهادت و حمل سرهاى مباركشان آنها را با خبر ساخت ، امام حسين ( ع ) خطاب به همراهانش فرمود : شما از قيد پيمان من آزاديد پس بسوى خاندان خويش بازگرديد و به اهل بيت خويش نيز فرمود : شما را نيز به ترك يارى خويش مىخوانم چرا كه در برابر تعداد بيشمار دشمن تاب مقاومت نخواهيد داشت . مقصود آنها حسين است مرا به آنها واگذاريد زيرا كه خداوند بر طبق سنت جاريه‌اش بسان اسلاف طاهرينم مرا نيز يارى خواهد نمود . بعد از اين گفتار به غير از اهل بيت و نزديكانش بقيه او را ترك گفتند آنها اظهار داشتند ما هرگز ترا تنها نخواهيم گذارد آنگاه حضرت خطاب به آنها فرمودند : پس شما نيز مانند من مىبايست خود را آماده سازيد و بدانيد كه خداوند مراتب عزت و بزرگى را به بندگانى خواهد بخشيد كه تحمل شدائد را داشته باشند و بدانيد من آخرين كس از شما هستم كه در اين دنيا خواهم بود و خداوند به ما كراماتى عطا خواهد نمود تا تحمل مشكلات بر ايمان آسان گردد و بدانيد كه تلخى و شيرينى اين جهان رويايى بيش نيست و بيدارى واقعى در جهان آخرت است . آنگاه حسين بن

--> [ 1 ] بحار الانوار - ج 11 - ص 144 [ 2 ] تفسير عياشى - ج 1 - ص 34