و آنگاه دسته دسته يا همه بيكبار متّفق براى جهاد بيرون رويد ، و همانا گروهى از شما بخبرهاى مجعول هول‌انگيز شما را از جهاد بازمىدارند و اگر بشما حادثه ناگوارى روى آرد بطريق شماتت گويند خدا ما را مورد لطف خود قرار داد و از اين حادثه كه آنها را بكشتن داد محفوظ داشت ، و اگر فضل خدا شامل حال شما گردد گوئى ميان شما و آنان ابدا دوستى نيست ( تا نفع شما را نفع خود دانند ) گويند اى كاش ما نيز با آنها بجهاد رفته بوديم تا بنعمت فتح و غنيمت بسيارى كه نصيب آنها شده بهره فراوان ميبرديم ) « 1 » حضرت صادق عليه السّلام فرمود اگر اين كلمه را مردم خاور و باختر گويند همه از ايمان بيرونند ، ولى خدا آنها را مؤمن ناميده به همان اقرار زبانى ، و در آيه ديگر ميفرمايد ( اى كسانى كه ( به زبان ) ايمان آورده‌ايد ، ( بحقيقت و از دل هم ) ايمان آوريد به خدا و رسول او ) « 2 » ابتداء آنها را مؤمن ناميده به همان اقرار زبانى ، و سپس ميفرمايد باور كنيد . و امّا ايمانى كه به معناى باور دل است ، اين آيه است ( آنها كه اهل ايمان و خدا ترسند ، آنها را از خدا پيوسته بشارت است هم در حيوه دنيا و هم در آخرت ) « 3 » يعنى آنها كه باور كردند ، و آيه ديگر ( ما به تو ايمان نمىآوريم ، مگر آنكه خدا را آشكار به‌بينيم ) « 4 » يعنى ترا باور نميكنيم ، و آيه ديگر ( اى كسانى كه ( به زبان ) ايمان آورده‌ايد ، ( بحقيقت ، و از دل هم ) ايمان بياوريد ) يعنى اى كسانى كه به زبان اقرار كرديد ، بدل باور كنيد ، پس ايمان پنهان ، همان باور است و تصديق شرائطى دارد كه بدون آنها صورت نگيرد ، و آن شرائط را در اين آيه گرد آورده ( نيكوكارى بدان نيست كه روى بجانب مشرق يا مغرب كنيد ، چه اين چيز

--> ( 1 ) سورهء نساء آيه 71 تا 73 . ( 2 ) سورهء نساء آيه 136 . ( 3 ) سورهء يونس آيه 63 و 64 . ( 4 ) سورهء بقره آيه 55 .