المؤمن بعد هذا ) اين جمله استفهام انكاريست ، يعنى با اين بلاهائى كه گفتيم مؤمن چگونه ايمانش را نگهدارد ، و به همين جهت شماره مؤمنين كم است ، يا اينكه بعد از اين بلاها و غم و اندوه‌ها ديگر دوام پيدا نميكند ، يا اينكه جنس مؤمن مگر اندكى از آنها در دنيا باقى نماند . 7 - ابن مسكان از حضرت صادق عليه السّلام روايت كند كه فرمود : مؤمن از يكى از سه بلا رهائى ندارد ، و بسا دچار هر سه تا است ، يا بعضى از كسانى كه با او در يك خانه زندگى ميكنند او را آزار ميدهد ، يا همسايه‌اش اذيّتش مىكند ، يا وقتى بدنبال احتياجات خود ميرود كسى سر راه او هست و او را اذيت مىكند ، و اگر مؤمن بر سر كوهى باشد باز خدا شيطانى را برانگيزد تا آزارش دهد ، و براى او از ايمانش همدمى قرار دهد كه با بودن آن از هيچ كس و هيچ چيز نهراسد « 1 » . بيان : ( ما افلت المؤمن ) يعنى رها نميشود ، در مصباح گويد افلت الطائر يعنى پرنده آزاد شد ، و افلّته يعنى آزادش نمودم ، هم لازم و هم متعدّى استعمال مىشود ، و ظاهرا كلمه ( بعض ) مبتدا و ( يؤذيه ) خبر آن باشد ، و احتمال دارد اينكه بعض خبر مبتداى محذوف باشد و يؤذيه صفت يا حال باشد ، و ( يغلق ) به صيغه مجهول يا معلوم و مجهول بهتر است ، بنا بر اين ، بابه نايب فاعل است و مرجع ضمير عليه همان مرجع ضمير مستتر در يكون است ، و جمله يغلق ، حال است از ضمير يكون ، يعنى داخل خانه اوست و با او در آن خانه مىباشد ، و مقصود از شيطان ، يا شيطان جنّ است چون مخالفت او با مؤمن از شيطان انس بيشتر است . و براى تسلّط يافتن شيطان‌ها و كفّار بر مؤمنين چندين حكمت و فائده نقل كرده‌اند .

--> ( 1 ) كافى .