العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
86
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
كه فرمود هر كس از مؤمنين به بلاء و مصيبتى مبتلا شود و صبر كند پاداش آن نظير پاداش هزار شهيد است . بيان . اينكه حضرت چنين پاداش بزرگى را براى شخص صابر بيان كرده با اينكه خود شهيد از زمرهء صابران است چون صبر كرده تا بمرحلهء شهادت رسيده . ممكن است منظور شهداء ساير امتها باشد از امم قبل از اسلام . و يا مقصود پاداش استحقاقى و اصلى شهيد باشد نه پاداش تفضلى چون پاداشى كه خداوند متعال تفضيلا " به شهيد عنايت ميفرمايد فوق العاده زياد است و گفته شده كه منظور آن شهدائى هستند كه نيت خالص صد در صد مثلا " نداشتهاند كه خيلى مستحق پاداش زياد نيستند ولى احتمال وسطى بهتر است . 15 - كافى از ابى على اشعرى . . . عبد اللَّه بن سنان از حضرت صادق عليه السّلام كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود . خداوند متعال فرموده من دنيا را ما بين بندگان خود بر مبناى قرض قرار دادهام هر كس از دنياى خود به من قرض دهد ( در راه خدمت به بندگان و دين خدا صرف كند ) در مقابل هر قرضى ده برابر تا هفتصد برابر و تا هر چه بخواهم به او خواهم داد و آن كس كه قرض ندهد و من از راه پيش آمدها و حوادث از او بگيرم ( مصائب و بلايائى براى او رخ دهد ) سه چيز به او مىدهم كه اگر هر يك از اين سه چيز را بملائكه خود بدهم از من راضى و خشنود ميشوند . سپس اين آيه را تلاوت فرمود . الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ . أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ درود و صلوات از طرف خدا براى آنان است . حضرت فرمود . اين يك عنايت از آن سه چيز - و رحمت - اين عنايت دوم - و اؤلئك هم المهتدون - و اين هم سومى . پس حضرت فرمود اين سه خصلت ( درود و صلوات - رحمت حق - هدايت كامل ) از آن كسانى است كه بطور ناراحتى و غير اختيارى اموال آنان از آنان گرفته شود . بيان . اصل معناى قرض قطع و بريدن است . و آنچه كه انسان از خوبىها و بدىها از پيش ميفرستد و آنچه كه ميبخشد و عطا مىكند . و منظور از حديث اين است كه من ( خداوند ) اين دنيا را كه بين بندگانم تقسيم كردهام براى اين جهت است كه به من قرض دهند و در راه خلق خدا و دين خدا صرف كنند تا من هم چند برابر به آنان پاداش دهم نه اينكه امساك كرده بخل بورزند و نگهدارى كنند و گفته شده معنا اين است كه من دنيا را قطعه قطعه و جزء جزء كرده و بهر يك از بندگان نصيبى دادهام هر كس به من بهر نوع قرض دهد از قبيل صله و تقديم به امام و هديه به برادران دينى و امثال اين كارها من چند برابر به او خواهم داد - و ما شئت من ذلك يعنى آنچه بخواهم از عطاء و بخشش بيشتر از هفتصد برابر ، همچنان كه در آيه هست وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ . و گفته شده اشاره به كيفيت و چگونگى ثواب است و تفاوتى