العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
156
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
و براى نجات خود از زندان متوسل بمخلوق شدى ) براى همين جملهءاى كه در زندان گفتى بايد چندين سال در زندان بمانى . 48 - تفسير عياشى : عبد اللَّه بن عبد الرحمن از كسى كه خود گفته . كه هنگامى كه حضرت يوسف به آن جوان زندانى گفت : نزد سلطان راجع به من صحبت كن . جبرئيل آمد نزد يوسف و پاى خود را در زمين كنار يوسف زد با همين زدن پا اعماق زمين تا طبقهء هفتم براى يوسف منكشف شد . و بيوسف گفت نگاه كن چه مىبينى ؟ يوسف گفت سنگ كوچكى را مىبينم . جبرئيل آن سنگ را شكافت و گفت چه مىبينى ؟ يوسف گفت كرم و حشرهء بسيار كوچكى را مىبينم . گفت روزى دهندهء او كيست ؟ يوسف گفت البته خداوند . جبرئيل گفت خداوند ميفرمايد اى يوسف من اين كرم كوچك را در داخل اين سنگ در طبقه هفتم فراموش نكردهام و نياز او را تامين نمودهام تو گمان كردهاى كه من تو را فراموش كردهام ؟ كه به آن جوان ميگوئى ( اذكرنى عند ربك ) بجرم اين . سخن بايد چندين سال در زندان بمانى . فرمود : يوسف متنبه شد و شروع بگريستن كرد و گريهء يوسف بطورى شديد شد كه در و ديوار به حال او گريست و زندانيان از گريه يوسف متاثر و ناراحت شدند و از او خواستند كه از گريهء خود دست بردارد بالاخره قرار بر اين شد كه يك روز گريه كند و يك روز خاموش شود . يوسف در آن روزى كه خاموش بود ناراحتتر از آن روز گريهاش بود . 49 - تفسير عياشى . از مالك بن عطيه از حضرت صادق عليه السّلام كه در تفسير آيهء - وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ سوره يوسف 106 يعنى ايمان اكثر اين مردم آلوده بشرك است - فرمود مقصود گفتارى است كه انسان گاهى مثلا ميگويد اگر فلانى نبود من نابود ميشدم . اگر فلان كس نبود من بفلان ناراحتى مبتلا مىشدم . اگر فلانى نبود خاندان من و عيالات من از بين ميرفتند . كه با اين انديشه كه اشخاص را موثر در زندگى خود مىبيند براى خدا در رازقيت و در تاثير شريك قرار ميدهد عرض كردم . اگر اين چنين بگويد ( كه اگر خداوند بوسيلهء فلانى بر من لطف و منت نميگذاشت من نابود مىشدم ) آيا اشكالى دارد ؟ فرمود اگر اين طور بگويد مانعى ندارد چون در اين بينش خداوند متعال را مؤثر و مسبب و وسيلهساز و ديگرى را وسيله ميداند مؤلف همانند اين حديث با سندهاى گوناگون در باب بيان انواع كفر گفته شده و نقل شد . 50 - تفسير عياشى . از بزنطى از حضرت رضا عليه السّلام كه فرمود . در شگفتم از كسى كه معرفت و شناخت خود را از راه صحيح الهى فرا گرفته و خدا را شناخته چگونه خيال مىكند كه خداوند رزق و روزى او را دير مىرساند ؟ و چرا در برابر قضاء الهى صبر و شكيبائى ندارد . 51 - جامع الاخبار . رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله فرمود . اگر شما به حق توكل بر خدا