العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

134

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

و كسى كه خداوند بسوى او رو كند و او را از خطرات و لغزشها نگه دارد هيچ اهميتى نميدهد اگر فرضا آسمان به زمين فرو ريزد و يا حادثه‌اى بر مردم روى زمين بيايد و بلائى آنها را شامل شود او در زمرهء حزب اللَّه و از هر بلائى مصون و محفوظ است آيا خداوند متعال در قرآن نميفرمايد كه متقين و اهل تقوى در جايگاه امن و امان هستند ؟ . بيان - در قاموس است و اذا اقبل قبلك مقصود تو مقصود من است و قبالته با ضم قاف يعنى روبرو و القبل با حركت قاف و باء يعنى راه روشن ولى قبله با كسر قاف يعنى نزد او تمام شد حرف قاموس و مقصود از حديث يعنى رو آوردن بنده به طرف آنچه خدا دوست دارد و مىپسندند و هميشه در صدد رضا و دوستى خدا باشد و روى آوردن خدا بسوى آنچه كه بنده دوست دارد يعنى اسباب و علل آنچه كه خواستهء بنده است فراهم مىآورد و او را بمطلوب و مقصود دنيوى و اخروى مىرساند - اعتصام به خدا هم يعنى توكل و اعتماد به او داشتن . و اما تركيب و قواعد ادبى حديث . جملهء و من اقبل اللَّه تا آخر اين جمله‌ها را مىشود بر دو وجه تركيب نمود 1 - اينكه جمله لم يبال خبر موصول ( من ) باشد و جمله لو سقطت جمله تازه و جداگانه و جملهء كان في حزب اللَّه جزاء شرط ( لو ) باشد كه خلاصهء معنا چنين مىشود . كسى كه خداوند به او روى آورد و او را نگهدارد چنين شخصى از چيزى باك ندارد و هميشه راحت و آسوده خاطر است . اگر آسمان فرو ريزد و بلائى بر زمين آيد اين شخص جزء حزب اللَّه و در امن و امان است 2 - اينكه لم يبال جزاء شرط باشد و مجموع شرط و جزاء خبر موصول باشد و جملهء كان في حزب اللَّه استيناف و جمله مستقلى باشد . جملهء فشملتهم بليه ممكن است بليه را منصوب بخوانيم كه تميز باشد و ممكن است مرفوع بخوانيم كه فاعل شملت باشد يعنى از لحاظ حادثهءاى كه نازل مىشود بلائى شامل حال آنان گردد و يا از قبيل آمدن اسم ظاهر بجاى ضمير باشد كه همان فاعل است . بالتقوى يعنى بسبب تقوى از بلاها محفوظ ميماند كه ظاهر آيه هم اين است يعنى متقين چون داراى تقوا هستند در مقام امن هستند بنا بر اين من كل بليه متعلق است به محفوظ است كه در تقدير هست و با اينكه باء بالتقوى براى ملابسه باشد و كلمهء من كل بليه متعلق به تقوى باشد يعنى خداوند او را از هر بلائى نگهدار مىشود و توجيه اولى ظاهرتر است كه باء سببيه باشد و جملهء في حزب اللَّه كنايه از غلبه و پيروزى است يعنى همان حزبى كه خداوند وعدهء نصرت و آسان نمودن كارها را به آنها داده است كه فرموده است الا ان حزب اللَّه هم الغالبون - حزب اللَّه پيروز است - . آيهء إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ - ابن عامر و نافع با ضم سيم ( مقام ) خوانده‌اند و بقيه قراء با فتح ميم يعنى جايگاه و اقامتگاه - امين - از هر گونه تغير و حوادث حتى مرگ و مردن در امان هستند و يا از شر شيطان و از هر گونه حزن و اندوه . بيضاوى گفته . اين اقامتگاه جايگزينش را از آفة و دگرگونى حفظ مىكند .