و چه روزه معين باشد مثل روزه ماه رمضان و يا غير معين و از لحاظ وقت وسيع باشد مانند قضاء روزه ماه رمضان ولى در روزه‌اى كه وقتش مشخص و معين نيست اشكالاتى به نظر ميرسد و صحيح نبودن محتمل است البته خدا داناتر است . قوله عليه السّلام ( و النيّة افضل من العمل ) يعنى نيت پاك و خالص و يا اخلاص در نيت از خود عمل بهتر و برتر است . البته نيت در چند مورد استعمال و اطلاق مىشود 1 - يعنى عمل را با نيت و اراده انجام دادن در مقابل فعل غير اختيارى . 2 - انگيزه و هدفى كه انسان در عمل خود داشته باشد . 3 - تصميم و عزم بر عمل - معناى اول و دوم هميشه همراه عمل هست ولى معناى سوم چنين نيست . و نيت به معناى اول از لوازم عمل اختيارى است و انسان مختار و آزاد در عمل از چنين نيتى خالى نيست و به معناى دوم است كه اخلاص در آن از مشكل‌ترين و دشوارترين كارها است و ميزان برترى و ارزش اعمال انسان در همين جا است و اين نيت است كه روح و جان عبادت و بدون آن اعمال باطل است و هر مقدار كه از شوائب و اغراض پست و دواعى فاسد پاك‌تر و خالص‌تر باشد عمل انسان ارزش بيشتر و كمال بالاترى پيدا مىكند و لذا در حديث وارد شده كه نيت مؤمن از عملش بهتر و برتر است . و البته آن حديث معروف كه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : افضل الاعمال احمزها بهترين كارها عملى است كه زحمتش بيشتر باشد منافات با اين مطلب ندارد چون پاك نمودن نيت از شوائب و انگيزه‌هاى نفسانى و اخلاص در آن از خود عمل بمراتب دشوارتر است چون با كوچكترين تمايل و كششى ممكن است وضع نيت دگرگون شده و خلوص را از دست بدهد زيرا منظور از نيت آن الفاظى نيست كه انسان بر زبان خود مىآورد و يا آن مطالبى كه بذهن خود خطور ميدهد ، بلكه مقصود آن انگيزه اصلى و غرض حقيقى است كه انسان را وادار به عمل مينمايد و اين انگيزه و محرك بستگى دارد به آن حالت درونى انسان و آن مسيرى كه در زندگى خود او را انتخاب نموده و كسى كه تمايل به دنيا و عشق و علاقه بشهوات دنيوى و جاه و مقام و ثروت و غيره در اعماق دلش نفوذ كرده و تمام توجهش به او است براى چنين شخصى قصد قربت و خلوص نيت و پاك نمودن دل از دواعى دنيوى ممكن نيست چون توجه كامل و فكرش در باره دنيا و همت و هدفش منحصر به او است تا وقتى كه ريشه‌هاى محبت و علائق و دلبستگى به دنيا را قطع نكرده و خود را از اين زنجيرهاى گران آزاد نسازد و توجه به آن جهان و انديشه عالم آخرت و عشق و علاقه بمعبود و حب الهى در دلش جايگزين نگشته اخلاص واقعى و پاكسازى نيت از اين امور پست و موهوم بدست نخواهد آمد و دستيابى به اين گونه صفات انسانى سعى و كوشش فراوان و رياضت‌ها و تحمل محروميت‌ها