است ظاهر اين حديث و احاديث ديگر فرض اول است و در نهج البلاغه هم هست كه از على عليه السّلام سؤال شد اگر بر شخصى در خانه‌اش را ببندند و در خانه حبس شود رزق او از كجا خواهد آمد فرمود از همان جا كه مرگش مىآيد كه ظاهر اين بيان هم رسيدن روزى است بدون كار ولى ظاهر اخبار زياد و احاديث فراوان فرض دوم است كه به دو كسب و كار روزى كسى نخواهد رسيد و شرح و بسط در اين باره در كتاب مكاسب خواهد آمد . در اين حديث اين جمله آمده انّ اللَّه بعدله و قسطه جعل الرّوح و الرّاحة في اليقين و الرّضا و جعل الهمّ و الحزن في الشكّ . كلمه قسط تفسير و بيان و تاكيد است براى عدل و همچنين راحه تاكيد روح است و يا اينكه روح راحتى و آرامش قلبى و سكون دل است و راحه آسايش بدن اوست و افراط نكردن در كسب و كار كه در اثر يقين برازقيت خداوند متعال و لطف و كرم بيشمارش بدست مىآيد و در سايه اطمينان و علم باينكه ذات مقدسش آنچه صلاح بندگان است انجام ميدهد و بجز آنچه كه مقدر فرمود به آنها نميرسد و راضى و خشنود شدن به آنچه از جانب او ميرسد كه اين حالت ثمره و نتيجه يقين است و الحزن بضم حاء و با حركت دو حرف اول حزن هم خوانده مىشود بيان و تاكيد هم است و يا لفظ همّ به معناى تشويش و اضطراب خاطر است در ابتداى كار و حزن بيتابى و اندوه خوردن پس از رفتن چيزى از دست في الشّكّ شك داشتن و اطمينان نداشتن به آنچه گفته شد و راضى نبودن به تقديرات الهى كه نتيجه شك و وسوسه است . و آن شاعر عرب نيكو گفته است : ما العيش الّا في الرّضا - و الصّبر في حكم القضاء - ما بات من عدم الرّضا - الّا على جمر الغضا زندگى توام با آسايش فقط در حالت رضا و صبر و شكيبائى در برابر قضا و تقدير است و هر كس داراى حالت رضا نباشد مانند كسى كه او را در آتش چوب غضا افكنده‌اند زندگى بسيار دشوار و رنج زائى دارد . ( غضا نام درختى است كه بسيار محكم و آتش آن سوزان و ذغالش خيلى با دوام است . 8 - كافى . . . هشام بن سالم گويد شنيدم از امام ششم عليه السّلام كه ميفرمود : عملى كه پايدار و هميشه باشد و توام با يقين گر چه از جهت كميت و مقدار اندك باشد بهتر است از اعمال زياد و فراوانى كه با حالت يقين نباشد . توضيح : از اين حديث شريف بدست مىآيد كه يقين صحيح و تام و تمام و اعتقادات قوى و محكم در ارزش و قبولى اعمال دخالت دارد ، بلكه حالت اخلاص و پاكى نيت كه روح عبادت و اساس آن است در اثر يقين و عقيده استوار است و كلمه دائم كه در ظاهر