العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)

183

بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)

7 - و از همان : بسندى تا امام پنجم عليه السّلام كه محرم بكشد زنبور ، كركس سياه مكار و گرگ و هر چه ترسد بر او حمله كند و فرمود : سگ گزنده همان گرگ است . بيان : گويا تفسير سگ گزنده باشد كه در كلام پيغمبر صلى اللَّه عليه و إله آمده و اخبارى در رخصت كشتار جانورانى و نهى از كشتار جانوران ديگر در كتاب حج آيد ان شاء اللَّه تعالى . دميرى گفته : افعى مار ماده است و افعوان بضم همزه و عين نر آنست و زبيدى گفته : افعى ماريست نقطه دار گردن باريك و سر پهن و بسا كه دو شاخ هم دارد و كار شگفت آورش اينكه ابن شبرمه حكايت كرده يك افعى پاى غلامى را گزيد و پيشانى او بر اثر زهر شكافت . قزوينى گفته : ماريست كوتاه دم و بدترين مارها است كه چون چشمش را بركنند باز آيد و پلكانش هرگز بسته نشوند و در سرما چهار ماه زير خاك نهان گردد و آنگه برآيد و دو چشمش تار شدند و نزد درخت رازيانه رود و چشمش را بدان بمالد و روشن شود . زمخشرى گفته : حكايت است كه چون افعى هزار ساله شود نابينا گردد و خدا به دو الهام كند كه ديده بر برگ رازيانه برسايد و روشنى آن برگردد و بسا در بيابانست و تا روستا چند روز فاصله دارد و اين مسافت را كه دراز است با ديده نابينا درنوردد تا به بستانى رسد و درخت رازيانه را بىخطا جويد و چشمش بدان كشد و باذن خدا تعالى بينا گردد ، چون دمش را برند برگردد چنانچه بوده و چون دندانش را كشند پس از سه روز برآيد ، و اگر سرش را كوبند ( سرش را برند خ ب ) تا سه روز بماند و بجنبد ، و دشمنترين دشمن آدمى است و گاو وحشى آن را ديوانه وار بخورد و چون بيمار شود برگ زيتون خورد و درمان شود . برخى افعىها با دهان ماده خود را بگايد و نر پس از افتادن بر ماده بيهوش افتد و ماده آلات او را بگزد و ببرد و همان ساعت بميرد .