العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)
8
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)
پرست مىشود از دين در ميرود و خدا نعمت زيد را ميستاند و در دنيا يا آخرت به دو عوض ميدهد و اين تفسيريست براى قول پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم كه « العين حقّ » بعلاوه روايت است كه چون چيزى در چشم بندهها بزرگ نمايد خدا پستش كند ، بنا بر اين دور نيست كه چون چيزى در چشم برخى بينندهها بسيار خوش و ارجمند جلوه كند پست و دگرگون شود ، چنانچه روايت است كه به ماده شتر عضباى خود كه در مسابقه از همه شتران پيش مىافتاد فرمود : بندهها چيزى را بالا نبرند جز خدايش پست كند . و رواست كه پناه بردن به خدا و صلوات بر پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم كه دستور رسيده براى كسى كه چيزى بچشمش خوش آيد بجا آورد و جاى مصلحت دگرگونى را بگيرد و تغييرى پديد نشود چون بيننده رو به خدا كرده و به دو پناهيده و از دنيا برگشته و فريب آن را نخورده - پايان - « و من نتوانم كارى براى شما بكنم » در برابر قضاى خدا اگر چشم زخم يا جز آن باشد و حكم از خداست و بس و بر او توكل كنم كه توانا است شما را از چشم و از حسد نگهدارد و تندرست به من بازگرداند ، و همه بايد كار خود را به دو وانهند و به دو اعتماد كنند ، و چون از آنجا كه پدرشان گفته بود و از چند دروازه بمصر در آمدند و در برابر خواست خدا كه چشم يا حسد باشد براى آنها سودى نداشت ، چون او ميدانست حذر در برابر قدر اثر ندارد ولى براى دلخوشى خود چنين فرمانى داد و او دانشى داشت كه ما به دو آموختيم و آن را به كار بندد ولى بيشتر مردم نميدانند درجه دانش يعقوب را و راز قدر را و اينكه حذر در برابر قدر اثر ندارد . رازى در ( ج 18 ص 172 ) تفسيرش گفته : جمهور مفسران گفتند از چشم بر آنها نگران بود ، و در اينجا دو بحث است : 1 - اينكه چشم زخم درست است و اثر دارد ، و دليلش دو چيز است يكم اتفاق قدماء مفسّران بر اينكه مراد از اين آيه همانست دوم : اينكه روايت است پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم حسن و حسين عليه السّلام را از چشم زخم