العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)
27
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)
كودك و زن و كشف نهان از زبانش . و از جادو است نيرنجات كه استخراج خواصّ امتزاجات و اسرار ماه و خورشيد و طلسمات هم بدان پيوست است كه تركيب قواى عاليه و سافله است براى پديدههاى ناشناس ، همه اين كارها و كسب با آنها حرامند ، و بيشتر گويند حقيقت ندارد و حرف خيالآوريست ، يا بيشترش خيال آوريست و برخى حقيقى و خدا تعالى در داستان جادوگران فرعون آن را بزرگى ستوده ، و از خيالآورى است نمود خيالاتى در حسّ مشترك براى اثر گزاردن در چيز ديگر كه بسا به چشم هم آيد . و اما كيميا كارى با زدن فلز با جيوه و كبريت و زاج ، و روكشها با موى و تخم و زهره و ادهان كه كار جهال است حرام است ، تبديل فلز بفلز ديگر با اكسير يا آتش نرم يا سنجش نسبت وزن آنها با هم معلوم نيست درست باشد ، و اجتناب از همه آنها اولى و احرى است . ( و از شهيد ثانى هم در شرح جادو نزديك به همان شرح شهيد اول را نقل كرده كه دنبالش گفته ) ياد گرفتن همه اينها و مانند آنها و به كار زدن و آموختن آنها حرام است و كسب با آن هم حرام و نارواست و آنكه حلالش شمارد كشته شود ، ولى ياد گرفتن براى خود نگهدارى يا دفاع از مدعى پيغمبرى بوسيله جادو ظاهرا جائز است بسا واجب كفائى است چنانچه در دروس گفته و ابطال جادو با قرآن و قسم جائز است چنانچه در روايت قلا وارد است . و آيا حقيقت دارد يا نمايش خيالى است بيشتر بدوم معتقدند ولى مورد اعتراض است ولى اثرش در بسيارى از مردم واقعيت دارد ، و اثر وهم در آنجا است كه پذيرا آن را از پيش بداند و ما اثر آن را در كسى كه هيچ شعورى بدان نداشته دريابيم تا آنجا كه از آن زيان بيند ، و خيالافكنى در نمود حركات مارها و پريدن اشياء و مانند آن ممكن است نه در اثر هر جادو و احضار جنّ كه امريست معلوم و ردّش روا نيست . سپس گفته : كهانت كاريست كه سبب تسخير پريست تا آنجا كه برايش خبرگزارى