يابد بداند از خداست و هر كه نخست را پناه برد به خدا از شيطان رجيم و اين آيه را خواند ، و حسن از يكى مهاجران روايت كرده كه هر كه را خوش آيد بداند شيطان چه مكانتى در وجودش دارد بينديشد كه رغبتش در كار زشت چه اندازه است . فحشاء بخل است و فاحش در كلام عرب بخيل را گويند . و در قول خدا تعالى « إِلَّا كَما يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُ مِنَ الْمَسِّ » گفته : تخبط پريشان‌كاريست و تخبط شيطان اختلال روانى يا ديوانگى است كه آن را شيطان‌زده‌گى گويند ، و مسّ ديوانگى است و ديوانه را ممسوس گويند و اصل مس با دست است و گويا شيطان دست كشد بآدمى و او را ديوانه كند و تخبط اينست كه او را لگد كند و مخبل شود ، تخبط با پا است و جنون بدست كشيدن . جبائى گفته : مردم گويند غش كردن از اينست كه شيطان به او دست ماليده و او را به خاك افكنده و اين باطل است زيرا نيروى شيطان سست است و نتواند مردم را به زمين افكند و بكشد و دليلش چند راه است . 1 - حكايت خدا تعالى از شيطان كه « نبود مرا بر شما هيچ تسلطى جز اينكه دعوتتان كردم و پذيرفتيد » و اين صريح است در اينكه شيطان توانائى بانداختن و كشتن و آزار ندارد . 2 - شيطان يا جسم در هم و تيره است يا لطيف اگر نخست بود بايد ديده شود و به چشم آيد زيرا اگر چنين باشد و ديده نشود رواست در حضور ما خورشيدها و رعدها و برقها و كوهها باشند و ما آنها را نبينيم و اين نادانى بزرگى است و اگر جسمى لطيف باشد چون هواء نميشود سختى و نيرو داشته باشد و نميشود كه بتواند آدمى را بيندازد و بكشد . 3 - اگر شيطان بتواند آدمى را بيندازد و بكشد ميتواند كار معجزه پيغمبران كند و اين طعن در نبوتست . 4 - اگر چنين توانى دارد چرا همه مؤمنان را نميكشد و مخبط نميكند با شدت دشمنى او با آنان و چرا اموال آنها را به زور نبرد و احوالشان را تباه نكند و اسرارشان را