سپس ( قدس اللَّه لطيفه ) گفته : مشهور اينست كه تنها ماه كسب نور از خورشيد مىكند و اختران ديگر به خود روشنند نه بخورشيد و دليلشان اينست كه آنها مانند ماه بدور و نزديكى با خورشيد اختلاف هلالى و بدرى و غيره ندارند ، صاحب تحفه در آن و در كتاب نهاية الادراك چنين گفته . من گويم : مورد اعتراض است زيرا اگر گوئيم كسب نور از خورشيد كنند لازم نيست بگوئيم يك سوى آنها نور پذير است تا مانند ماه اختلاف شكل داشته باشند بلكه گوئيم اجسامى بلورين هستند و نور خورشيد همه آنها را روشن مىكند و بيننده در هر حال آنها را روشن بيند ، و خود صاحب تحفه هم اعتراض كرده كه اختلاف تشكيلات در خصوص زهره و عطارد كه زير خورشيدند فرض شود نه در اختران بالاى خورشيد ، زيرا هميشه آن سويشان كه برابر خورشيد است برابر ما است پس ممكن است نور از خورشيد بگيرند و تشكيلات هلاليه را بواسطه نزديكى به آن نداشته باشند و لازم نيست در حال مقابله با خورشيد منخسف شوند زيرا سايه زمين كه وسيله خسوف است تا افلاك آنها نميرسد ، و از اين اعتراض خود جواب داده كه اين ستاره‌ها وقتى در شب بالا سرند نه مقابل خورشيدند و نه مقارن آن ، و آن رويشان كه تمامى مقابل ما است مقابل خورشيد نيست و بعضى از آن مقابل خورشيد است و بايد به شكل ماه نور در آيند . كسى نگويد كه هلال بودن آنها ديدرس نيست و دو سوى باريكش به چشم نيايند چون خرد ديده شوند و صورت كامل آنها چشمگير نيست و از دورى مسافت گرد ديده شوند ، زيرا جواب گوئيم بنا بر اين بايد اخترى كه پس از غروب نزديك