است كلماتى كه تو در وقت صباح مىخوانى ؟ گفت « 1 » : يا رسول اللَّه ! مىگويم : « اللَّهُمَّ إنّى أَسئَلُكَ الأْمْنَ والإْيمانَ بِكَ وَ التَّصْديقَ بِنَبيِّكَ ، وَ الْعافِيَةَ مِنْ جَميعِ البلاءِ ، وَ الشُكْرَ عَلىَ العافِيَةِ ، وَ الْغِنى عَنِ النَّاسَ » . و در بعضى نسخه‌ها واقع شده كه : « وَ الغِنى عَنْ شِرار خَلْقِكَ » ؛ يعنى : « خداوندا ! از تو سؤال مىكنم ايمنى و ايمان به تو را ، و تصديق به « 2 » پيغمبر تو و عافيت از جميع بلاها ، و شكر بر عافيت ، و بىنيازى از مردمان يا از مردمِ بد [ را ] » . « 3 » و كلينى و ابن بابويه - رضى اللَّه عنهما - ، اين حديث را به وجهى مبسوطتر روايت كرده‌اند و لفظ آخر دعا در [ عبارت ] كلينى ، « وَالْغِنى عَنْ شِرارِ النَّاسِ » است . « 4 » [ دعوت به شكيبايى ، بردبارى و آرامش ] ديگر از آنچه در كلام سابق امام انام « 5 » - عليه صلوات اللَّه الملك العلّام - ، امر به آن واقع شده ، ملازمت سُكون و وَقار و سكينه است و مطابق قول اهل لغت ، معنى هر يك به ترتيبى است كه مذكور شد و ممكن است كه مراد به لفظ « دَعَت » كه عبارت از سكون است ، صبر باشد . و اخبار در فضيلت صبر ، بسيار است ، چنانچه بعضى از آن - إن شاء اللَّه تعالى - ، مذكور مىشود . و بعضى گفته‌اند « دَعَت » ، عبارت است از سكون نفس در وقت حركت شهوت ، و مراد از « وَقار » ، حلم و بردبارى از ظَلَمه و ترك انتقام مكارهى كه از خوب و بد به اين كس رسد ، و مراد به سكينه ، آرام و اطمينان نفس به ايمان و عدم تزلزل در يقين به سبب رسيدن مكاره و آلام باشد ؛ چه اكثر نفوس را در حال نعمت « 6 » و بلا ، اختلافى در عقايد عارض مىشود و جمعى در حال رفاه و امن از بلا [ به ] طغيان و كفر مبتلا مىشوند . و در قرآن مجيد ، در چند موضع ، اشاره به اين معنى وارد شده . و جمعى در حال رفاه ، فى الجمله ، آثار بندگى از ايشان ظاهر مىشود و در حال ابتلا ، علامات ادبار و ارتداد از حالشان لايح مىگردد . چنانچه مكرّر ديده مىشود كه چون از كسى به ايشان ستمى واقع مىشود يا فرزندى يا دوستى از ايشان فوت مىشود ، كلمات كفر بر زبان جارى مىسازند و خسران دنيا و آخرت ،

--> ( 1 ) . ب : « عرض كرد » . ( 2 ) . ج : - « به » . ( 3 ) . اختيار معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 107 و 108 ، ح 49 . ( 4 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 587 ، ح 25 ؛ أمالى ، صدوق ، ص 345 ، مجلس 55 ، ح 3 . ( 5 ) . ج : - « انام » . ( 6 ) . ب : « نقمت » .