سيد علاء الدين محمد گلستانه
26
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
ادبيات گلستانه در اين شرح ، به صورت وعظ و خطابه و براى استفادهء عموم مردم است . به همين منظور ، او در شرحش از آوردن متن اصلى روايات ، خوددارى نموده است و اغلب به ترجمهء روايات ، بسنده نموده است . او سند رواياتى را كه نقل نموده ، حذف كرده و در اغلب موارد ، به ذكر نام راوى اوّل ، اكتفا نموده است ؛ ولى معمولًا مصادرى را كه روايت را از آنها گرفته ، ياد كرده و در موارد متعدّدى هم با ذكر نام مؤلّف مصدر ، اكتفا كرده است . او همچنين در ضمن اين شرح ، به بيان واجبات و محرّمات دينى پرداخته و آداب و شرعيات را نيز متذكّر شده است . او دوستدار خاندان اهل بيت عليهم السلام است و به همين دليل ، در جاىْ جاىِ شرح او ، در فضائل اهل بيت عليهم السلام و حقّانيت طريق آنها ، مطالبى به چشم مىخورد . او در اين موضوع ، به منابع اهل سنّت نيز استشهاد مىكند و براى اين منظور ، روايات نقل شده از طرق آنان را از كتابهايشان ، نقل مىكند . همچنين اعترافاتى را كه دانمشندان اهل سنّت در آثارشان در بارهء حقّانيت اهل بيت عليهم السلام آوردند ، ذكر مىكند . او مانند عالمان معاصر خود در اصفهان ، از استناد به كلام فلاسفه و گفتار عارفان و استدلالهاى فلسفى ، و همچنين آوردن شعر ، خوددارى نموده است و در شرحش در اين زمينهها ، مطلبى به چشم نمىخورد . عمدهء منابع و مصادر وى در اين شرح ، كتب اربعهء روايى شيعه ، خصوصاً الكافى ، نيز نهج البلاغة ، آثار ابن طاووس و كتابهاى روايى مشهور ديگر شيعه و گاه اهل سنّت است . نثرِ شرح گلستانه ، روان است و با وجود گذشت حدود سيصد و پنجاه سال از زمان تأليف آن ، براى فارسىزبانان امروز نيز قابل درك و فهم است . گلستانه ، تأليف اين شرح را در بيست و پنجم شؤال 1081 ، به پايان رسانده و تا كنون ، بنا به گزارش خانبابا مشار ، دو بار در هند به چاپ رسيده است . « 1 » بار اوّل در سال 1302 ق ، به سفارش ميرزا محمّد ملك الكتاب شيرازى و به اهتمام شاكر تهرانى در هندوستان در شهر بمبئى در 266 صفحه ، و بار دوم ، يك سال بعد ، يعنى در سال 1303 ق ، در همان شهر و به اهتمام شاكر تهرانى در 268 صفحه . اين كتاب ، قبل از اين در كتابشناسىهاى زير ، معرّفى شده است :
--> ( 1 ) . فهرست كتابهاى چاپى فارسى ، ج 4 ، ص 540 .