سيد علاء الدين محمد گلستانه
25
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
شروح نامهء امام صادق عليه السلام تا كنون ، دو شرح بر اين نامهء گرانقدر ، نگاشته شده است : 1 . شرح سيّد علاء الدين گلستانه كه به منهج اليقين موسوم است و پس از اين ، دربارهء آن ، توضيح داده خواهد شد . 2 . شرح محمّد محسن بن عين على ، از عالمان قرن سيزدهم هجرى . شارح ، متن نامه را تحرير كرده و در لا به لاى سطور ، مطالب آن را به فارسى ترجمه نموده و در حاشيه ، با امضاى « منه » قسمتهايى از آن را توضيح داده است . تنها نسخهء موجود اين ترجمه و شرح ، در كتابخانه آية اللَّه گلپايگانى ، به شمارهء 30 / 94 نگهدارى مىشود و آغاز و انجام چنين است : آغاز : « الحمد للَّهربّ العالمين . . . و بعد ، به خاطر حقير . . . رسيد كه رسالهء امام بهحقّ ناطق امام جعفر صادق را كه از جهت آداب شيعيان » . انجام : « و من مات عاصياً للَّهأخزيه و أكبّه على وجه فى النَّار و الحمد للَّهربّ العالمين . و او را دَمَرو به آتش جهنّم افكند . و حمد خداوندى را كه پروردگارِ عالميان است » . اين نسخهء به خطّ نسخ و نستعليقِ احمد بن محمّد مؤمن ، تحرير شده و در چهارشنبه ، هشتم صفر سال 1217 ، به پايان رسيده است . اين نسخه ، داراى 54 برگ است و در هر صفحه ، ده سطر تحرير شده و اندازهء طول و عرض نسخه ، پانزده در دوازده سانت است . « 1 » منهج اليقين چنان كه گفته شد ، اين اثر ، ترجمه و شرح مفصّلى بر نامهء امام صادق عليه السلام به شيعيان است . گلستانه ، در اين اثر ، بر آن بوده كه مضامين نامهء امام عليه السلام را براى فهم عموم مردم و استفادهء مسلمانان ، شرح و توضيح دهد . به همين منظور ، او اين نامه را به صورت قطعه قطعه آورده است و پس از هر قطعه از آن ، ابتدا ترجمهء فارسى و روان آن را آورده است و سپس ، مضامين آن را به طور مستوفى ، شرح و توضيح داده ، كه گاهى شرح و توضيح وى از هر قسمت ، از ده صفحه هم تجاوز مىكند . او در شرحش در اغلب موارد به آيات و روايات ، استشهاد مىكند و توضيحات خود وى ، نسبت به رواياتى كه ذكر نموده ، حجم اندكى از كتاب را در بر مىگيرد .
--> ( 1 ) . فهرست نسخههاى خطّى كتابخانه آية اللَّه گلپايگانى ، ج 1 ، ص 95 .