2 . محمّد هاشم بن ابى طالب حسينى . او نيز يكى از شاگردان است و نسخه‌اى از رسالهء ترتيب مشيخهء من لا يحضره الفقيه گلستانه را در سال 1087 ق ، تحرير نموده است . « 1 » نامهء امام صادق عليه السلام به شيعيان اين نامه ، نامهء نسبتاً مفصّلى است كه امام صادق عليه السلام به شيعيان نوشته و در آن ، تكاليف آنها را در مسائل مختلف دينى و اجتماعى ، مشخّص كرده است . به همين دليل ، در برخى مصادر از آن به « وصيّت امام صادق عليه السلام » نيز تعبير شده است . كلينى ، اين حديث را به دو طريق ، در كتاب الكافى ( آغاز بخش روضه ) ، نقل نموده است : طريق اوّل ، طريق اسماعيل بن جابر : « محمّد بن يعقوب الكلينى ، قال : حدّثنى على بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن ابن فضّال ، عن حفص المؤذّن ، عن أبى عبد اللَّه عليه السلام ؛ و عن محمّد بن إسماعيل بن بزيع ، عن محمّد بن سنان ، عن إسماعيل بن جابر ، عن أبى عبد اللَّه عليه السلام » . « 2 » طريق دوم ، طريق قاسم بن ربيع صحّاف : « و حدّثنى الحسن بن محمّد ، عن جعفر بن محمّد بن مالك الكوفى ، عن القاسم بن الربيع الصحّاف ، عن إسماعيل بن مُخلّد السّراج ، عن أبى عبد اللَّه عليه السلام » . « 3 » روايتِ اسماعيل بن جابر ، اضافاتى بر روايتِ قاسم بن ربيع داشته كه كلينى ، پس از پايان روايت قاسم ، آن افزوده را درج نموده است . « 4 » بر اساس نقل كلينى ، امام عليه السلام ، اين نامه را براى اصحابش نگاشته و دستور داده كه آن را بخوانند و بر خواندن آن ، مداومت نمايند . شيعيان نيز طبق دستور امام عليه السلام در مساجد و خانه‌هاى خود ، آن را نصب نموده ، بعد از نماز به آن نظر مىكردند .

--> ( 1 ) . شيخ آقا بزرگ تهرانى ، در الذريعة ( ج 10 ، ص 149 ) ، اين نسخه را به عنوان رجال المولى مراد التفرشى معرّفى نموده است . شايان ذكر است كه ملّا مراد تفرشى ، كتابى در رجال ندارد و آنچه به نام وى معروف شده ، نسخه‌اى از « الرجال شيخ حرّ عاملى است كه شاگردش ملّا مراد كشميرى ، استنساخ نموده و عدّه‌اى او را به عنوان مؤلّف ، قلمداد كرده‌اند و از آن جا وى را با ملّا مراد تفرشى ، اشتباه گرفته‌اند . ( ر . ك : فهرستگان نسخه‌هاى خطّى حديث و علوم حديث شيعه ، ج 1 ، ص 297 ؛ مأخذشناسى رجال شيعه ، رسول طلائيان ، ص 103 ) . ( 2 ) . الكافى ، ج 8 ، ص 2 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . همان ، ص 10 .