سيد علاء الدين محمد گلستانه
233
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
مصرفش صرف كنى . « 1 » و در چند حديث وارد شده كه هر روز به سه سائل ، چيزى مىبايد داد و اگر زياده از سه را خواهند ، عطا كنند و اگر نخواهند ، نكنند . و سائلى را كه چيزى « 2 » ندهند ، مىبايد به زبان خوش برگردانند ، نه به درشتى . و آن كس را كه عطايى « 3 » كنند ، منّت نمىبايد « 4 » گذاشت ، چنانچه حق تعالى در كلام مجيد فرموده كه : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى » ؛ « 5 » يعنى : اى جماعتى كه ايمان آوردهايد ! باطل مكنيد تصدّقات خود را به منّت گذاشتن و ايذا كردن . « 6 » و وارد شده كه سائلى [ را ] كه مرد باشد ، در شب رد نمىبايد كرد ؛ زيرا كه ملائكه به جهت امتحان ، به صورت بنى آدم مىآيند و سؤال مىكنند . و سائل مىبايد كه هر چه به او دهند ، قبول كند و شكر كند . و محمّد بن يعقوب كلينى ، روايت كرده از مَسمَع بن عبد الملك كه گفت : در خدمت حضرت امام جعفر صادق عليه السلام بوديم در مِنا و پيش ما انگورى بود و از آن مىخورديم . سائلى سؤال كرد . حضرت فرمود كه خوشهء انگورى به او دادند . آن سائل گفت : خوشهء انگور به كار من نمىآيد . اگر درهمى مىبود ، خوب بود . حضرت فرمود : خداى تعالى به تو احسان كند ! پس برفت و بعد از آن ، برگشت و گفت : خوشهء انگور را بدهيد . حضرت فرمود : خداى تعالى به تو احسان كند ! « 7 » و چيزى به او نداد . بعد از آن ، سائلى ديگر آمد . حضرت ، سه دانه انگور برداشت و به او داد . آن سائل ، از دست آن حضرت گرفت و گفت : « الحَمْدُ للَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ الَّذِى رَزَقَنِى ! » ؛ يعنى : حمد ، مر خداوند عالميان ؟ را ؛ آنچنان خداوندى كه مرا روزى داد ! حضرت فرمود كه : در جاى خود باش ! و هر دو دست خود را از انگور پُر كرده ، به او داد . سائل ، از دست آن حضرت گرفت و گفت : « الحَمْدُ للَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ! » . فرمود كه : بر جاى خود باش ! و به غلام خود گفت كه : از دراهم ، چه چيز همراه دارى ؟ او تخميناً بيست درهم داشت . آن را به او « 8 » داد . پس سائل بگرفت و گفت : « الحَمْدُ للَّهِ ! هَذَا مِنْكَ
--> ( 1 ) . همان ، ص 39 ، ح 2 . ( 2 ) . ب : + « بخواهند » . ( 3 ) . ب : « عطا » . ( 4 ) . ب : « نبايد » . ( 5 ) . سورهء بقره ، آيهء 264 . ( 6 ) . ر . ك : الكافى ، ج 4 ، ص 16 باب « قدر ما يعطى السائل » . ( 7 ) . الف : - « پس برفت و بعد از آن ، برگشت و گفت : خوشهء انگور را بدهيد . حضرت فرمودند : خداى تعالى به تواحسان كند ! » . ( 8 ) . ب : « به سائل » .