سيد علاء الدين محمد گلستانه

166

منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)

[ بيست و دوم : خوردن خوراكىهاى حرام ] بيست و دوم از جملهء كبائر - چنانچه در حديث اعمش و حديث « شرايع دين » واقع شده - ، خوردن متيه و خون و گوشت خوك است و هر چيزى كه از براى غير خداى تعالى ، ذبح كرده باشند و اسم خداى تعالى در وقت ذبح آن ، مذكور نشده باشد ، مثل آنچه كفّار از براى بت‌هاى خود ، ذبح مىكردند و نام بت‌ها را در ذبح ، ذكر مىكردند . و كسى كه مضطر باشد و چيزى ديگر به دستش نيايد ، از اينها مىتواند بخورد ، به شرط آن كه باغى يا عادى نباشد ، كه ايشان را جايز نيست خوردن از اينها در حالِ اضطرار ؛ بلكه مىبايد نخورند تا از گرسنگى بميرند . و باغى ، كسى است كه بر امام زمان ، خروج كرده باشد يا كسى كه از روى لهو و لعب ، از پىِ شكار گردد و مطلبش از شكار ، انتفاعِ عيالش نبوده باشد . و عادى ، قاطع طريق ، يعنى راهزن يا دزد است . و بعضى ، باغى و عادى را به وجه ديگر ، تفسير كرده‌اند . و آنچه مذكور شد ، از بعضى احاديث ، ظاهر مىشود و چون قُبح و شناعت اين امور ، در كمال ظهور است ، احتياج به ذكر آنچه در اين ابواب مذكور شده ، نيست و لهذا ، اين چهار نوع را در يك قِسم ، ذكر كرديم . [ بيست و سوم : قمار ] بيست و سوم از جملهء كبائر ، مِيسَر است ، يعنى قمار باختن - چنانچه از دو حديث مذكور ، معلوم مىشود - ، و هر چه بُرد و باخت به آن كنند ، داخلِ قمار است و علما گفته‌اند اگر مطلب از بازى كردن با آلات قمار ، بُردن چيزى نباشد ، بلكه غرض ، قوّت فكر و حذاقتِ طبع باشد ، چنانچه بعضى دانستن شطرنج را كمال مىدانند هم حرام است . و آيهء تحريم مِيسَر ، قبل از اين در تحريم شراب ، مذكور شد و احاديث در اين باب ، بسيار است . از آن جمله ، روايت كرده‌اند كلينى و شيخ طوسى - رضى اللَّه عنهما - از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام كه : چون خداى - عزَّ و جلَّ - به حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله اين آيه را فرستاد كه : « إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ » ، « 1 » پرسيدند كه : يا رسول اللَّه ! مِيسَر ، كدام است ؟ حضرت فرمود كه : هر چيز [ كه در آن بر ] بُرد و باخت بازى مىكنند ، حتّى

--> ( 1 ) . مائده ، آيهء 90 .