سيد علاء الدين محمد گلستانه
165
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
و وارد شده كه : كسى كه همنشينى با شارب خمر مىكند ، روز قيامت ، كور محشور مىشود و او را حجّتى نخواهد بود . « 1 » و علّامه و بعضى از متأخّرين گفتهاند كه : بر هر مائدهاى كه فعلِ حرامى كنند ، آنچه مىخورند ، حرام است و واجب است برخاستن ، حتّى آن كه بر مائدهاى كه غيبت مؤمنى كنند ، چنانچه متعارف است كه گوشت برادران مؤمن را بر سرِ سفرهها مىخورند ، چيزى خوردن ، حرام است و برخاستن ، واجب . « 2 » و شكّى نيست در آن كه اگر برخاستن آن شخص باعث آن شود كه ايشان ، تركِ آن فعل حرام كنند و خوف ضررى از ايشان نباشد ، نشستن ، جايز نيست ؛ زيرا كه نهى از منكر با وجود شرايط ، واجب است . [ فُقّاع ] و بدان كه در احاديث ، وارد شده كه فُقّاع ، خمر است . « 3 » و فُقّاع ، چندان معلوم نيست كه چه چيز است و بعضى از علما گفتهاند كه فُقّاع را از شيرهء جو « 4 » يا مويز مىسازند و اگر مست كننده نباشد ، هر گاه معلوم شود كه اسم فُقّاع بر آن صادق است ، حرام است . و نقلِ اجماع كردهاند بر آن كه شيرهء انگور ، هر گاه جوشيد ، پيش از آن كه دو ثلثش برود ، حرام است . و بعضى گفتهاند كه بعد از جوشيدن و قوام به هم رسانيدن ، حرام مىشود و در نجاستش خلاف است و مَىْ پخت كه از شيرهء انگور سازند ، پيش از آن كه دو ثلثش برود ، حرام است ، و اگر بعد از دوشاب شدن « 5 » سازند ، حلال است و آنچه مسموع شده ، آن است كه اكثر آنچه مىسازند ، پيش از رفتنِ دو ثلث مىباشد . و در بعضى احاديث ، وارد شده كه مىپختِ حرام ، خمر است . و حدّ شرعى در هر چيزى كه مستكننده باشد ، هشتاد تازيانه است و بعد از تكرّر حد و ترك ننمودن ، واجب القتل مىشود . و خلاف است در آن كه در مرتبهء سوم مىكُشند يا در مرتبهء چهارم ؛ واللَّه تعالى يعلم !
--> ( 1 ) . جامع الأخبار ، ص 178 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 17 ، ص 52 ، ح 20718 . ( 2 ) . قواعد الاحكام ، ج 3 ، ص 5337 . ( 3 ) . الكافى ، ج 6 ، ص 422 ، ح 2 . ( 4 ) . ب : « خرما » . ( 5 ) . دوشاب شدن : شيرهء انگور و خرما كه جوشانده شده باشد .