مىشود ، چنانچه منقول است كه : « عَلَيْكُمْ بِدِينِ الْعَجَائِزِ » . « 1 » الْمَعْرِفة : شناختن چيزى به روشى كه لايق آن باشد . باء در بِاللَّه و در بِالرِّسَالة و در بِالْأَمْر براى سببيّت است . الرِّسَالَة ( به فتح و كسر راء ) ، اسمِ ارسال ، به معنى فرستادن . و امر به معرفتِ رسول به رسالت ، امر است به اقصرِ طرقِ معرفتِ رسول ؛ و مبنى بر اين است كه : هر كه ربوبيّت اللَّه تعالى را شناخت ، مىشناسد كه او را رضا و سخط هست و ناچار است كه رسولى فرستد ، پس آن كس ، طلب رسول مىكند و زود او را مىشناسد ، به خلاف جمعى كه به غير اين طريق ، نظر در معرفت رسول مىكنند و راه را بر خود دراز مىكنند ؛ موافقِ آنچه مىآيد در « كتابُ الْحُجَّة » در حديث دوّمِ باب اوّل . و امر به معرفتِ اولى الْأمر ، به امرِ به معروف و عدل و احسان ، امر است به اقصرِ طرقِ معرفتِ امام زمان ؛ و مبنى بر اين است كه : هر كه ربوبيّت اللَّه تعالى را شناخت ، مىشناسد كه ناچار است او را بعد از هر رسولى و پيش از تجدّد شريعتى ديگر تا انقراض دنيا ، از نصبِ حجّتى براى امرِ به معروف و عدل و احسان ، پس چون آن حجّت را بيند ، يا از احوالش پرسد ، مىشناسد او را ؛ به خلاف جمعى كه به غير اين طريق ، نظر در معرفتِ اولى الْأمر مىكنند و راه را بر خود دراز مىكنند ؛ موافقِ آنچه مىآيد در « كتابُ الْحُجَّة » در حديث دوّمِ باب اوّل ، بعد از آنچه سابقاً مذكور شد . يعنى : گفت امير المؤمنين عليه السلام كه : بشناسيد ربوبيّت اللَّه تعالى را به وسيلهء الهامِ اللَّه تعالى ربوبيّت خود را در دل شما ، در وقتِ نظر شما در مخلوقى از مخلوقات او ؛ و

--> ( 1 ) . اين حديث ، در منابع اهل سنّت نقل شده است و بسيارى از محدّثان عامّه آن را حديثى موضوع و جعلى و يا بدون اصل معرفى نموده‌اند . ر . ك : المنتظم ، ج 9 ، ص 19 ؛ تاريخ الإسلام ، ذهبى ، ج 33 ، ص 326 ؛ سير أعلام النبلاء ، ذهبى ، ج 18 ، ص 471 ؛ كشف الخفاء ، عجلونى ، ج 2 ، ص 70 ، ح 1774 ؛ الإحكام ، آمدى ، ج 4 ، ص 224 . امّا در منابع شيعه ، مرحوم شهيد ثانى در حقائق الإيمان ، ص 62 و شيخ بهايى رحمه الله در زبدة الاصول ، ص 166 آن را به رسول اكرم صلى الله عليه و آله ؛ و مرحوم مجلسى در بحارالأنوار ، ج 66 ، ص 135 آن را به سفيان ثورى نسبت داده است .