باب سوم بَابُ أَنَّهُ لَايُعْرَفُ إِلَّا بِهِ اصل : شرح : يُعْرَفُ ، به صيغهء مجهولِ باب « ضَرَبَ » است . باء در بِهِ براى سببيّت است . يعنى : اين باب ، بيانِ اين است كه : اللَّه تعالى شناخته نمىشود مگر به خودش ؛ مراد اين است كه : معرفت ربوبيّتِ اللَّه تعالى ، بىتوسّط وحى او به أنبيا و رُسُل و تعليمِ كسى ، حاصل مىشود به الهامِ اللَّه تعالى براى هر كه به حدّ تميز رسيده باشد و نظر در آسمان يا زمين يا مخلوقى ديگر كرده باشد ، موافقِ آيت سورهء وَالشَّمْس : « فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها » « 1 » . در اين باب ، سه حديث است و مصنّف رحمه الله ، حديث اوّل را توضيح كرده [ است ] . [ حديث ] اوّل اصل : [ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَمَّنْ ذَكَرَهُ ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُمْرَانَ ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ السَّكَنِ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ، قَالَ : ] « قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام : اعْرِفُوا اللَّهَ بِاللَّهِ ، وَالرَّسُولَ بِالرِّسَالَةِ ، وَأُولِي الْأَمْرِ بِالْأَمْر بِالْمَعْرُوفِ وَالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ » . شرح : اعْرِفُوا در صورتِ امر است و مراد ، نهى است از وسواس در تحصيل معرفتِ اللَّه ، به تتبّع اقوالِ فلاسفه و تابعان ايشان ، كه در آنها ابطالِ دور و تسلسل و مانند آنها است ؛ زيرا كه غير سرگردانى حاصلى ندارد و باعث شك در معلوم

--> ( 1 ) . الشمس ( 91 ) : 8 .