ملا خليل بن غازي القزويني
447
صافى در شرح كافى (فارسى)
در سورهء نحل چنين است : « وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ » . « 1 » پس تِبْيان ، منصوب و مُضاف به كُلّ است . و فِيهِ متعلّق به يَقُولُ است . و تِبْيان كُلّ ، قرائتى غير مشهور است در « تِبْياناً لِكُلِّ » در سورهء نحل ، يا نقل مضمون است . و مىتواند بود كه تِبْيان ، مرفوع و مبتدا باشد و فِيهِ خبرش باشد و نقل مضمون باشد براى اشارت به اين كه « تِبْياناً » حال نيست ؛ بلكه مَفعولٌلَه است . يعنى : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام مىگفت كه : به تحقيق ، نويد به ولادت من داده رسول اللَّه صلى الله عليه و آله ، به اين معنى كه از اوصياى اويم و من مىدانم قرآن را . و در قرآن هست احداث آفرينش و آنچه مىباشد تا روز قيامت . و در قرآن هست حكايت هر چه در آسمان است و حكايت هر چه در زمين است و حكايت احوال بهشت و حكايت احوال آتش جهنّم و حكايت آنچه شده و آنچه مىشود . مىدانم جميع آنها را بعد از استنباط از قرآن ، بىشك و شُبهت ، چنانچه نگاه مىكنم سوى دست خود و در آن شكّى ندارم . بيانِ اين ، آن كه : اللَّه تعالى مىگويد در قرآن كه : تنزيلِ قرآن بر تو براى بيانِ بىشك هر چيزى است . [ حديث ] نهم اصل : [ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ النُّعْمَانِ ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَابِرٍ ] عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ، قَالَ : « كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ نَبَأُ مَا قَبْلَكُمْ ، وَخَبَرُ مَا بَعْدَكُمْ ، وَفَصْلُ مَا بَيْنَكُمْ ، وَنَحْنُ نَعْلَمُهُ » . شرح : كِتَاب ، مرفوع و مبتداست ، يا منصوب به اغْرا است به تقدير « أَلْزِمُوا » . و بنا بر اوّل ، جملهء فِيهِ خبر مبتداست . و بنا بر دوم ، استيناف بيانى است . يعنى : روايت است از امام جعفر صادق عليه السلام گفت كه : در قرآن هست خبر آنچه پيش از شما شده و خبر آنچه بعد از شما مىشود و داورى هر نزاعى كه ميان شماست ؛ و ما خانوادهء پيغمبر مىدانيم معنىهاى قرآن را .
--> ( 1 ) . نحل ( 16 ) : 89 .