ملا خليل بن غازي القزويني
389
صافى در شرح كافى (فارسى)
اين است كه اين ، آخر مراتب پيروىِ أحسَنِ قَوْل است ؛ زيرا كه مؤخّر است از پيروىِ « أَحْسَنَ الْحَدِيثِ » « 1 » و « أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ » « 2 » كه در سورهء زمر است و مذكور شد در شرح فقرهء اوّلِ حديث دوازدهمِ باب اوّل . پس مشتمل است بر جميع مراتب پيروىِ أحسَن قَوْل . و وجه بهتر بودن روايتِ لفظِ حديث بِعينه از نقلِ بِالْمَعنى مىآيد در « كِتَابُ الْحُجَّةِ » در حديث اوّلِ باب صد و دوم كه « بَابُ مَا أَمَرَ النَّبِيّ صلى الله عليه و آله بِالنَّصِيحَةِ لِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ » تا آخر است . و شايد كه اين نويد براى مؤمنانِ زمان غيبت قائم آل محمّد عليهم السلام باشد ، يا براى مؤمنان غايبان از امام زمان در هر زمانى باشد . يعنى : گفتم امام جعفر صادق عليه السلام را كه : كيست مراد در قول اللَّه - جَلَّ ثَنَاؤُهُ - در سورهء زمر : « فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ » [ الآية ] : « 3 » پس نويد ده - اى محمّد - بندگان مرا كه گوش مىدارند سخن را ، به اين معنى كه خودرأيى نمىكنند ، پس پيروى مىكنند بهتر سخن را ؟ گفت كه : آن بهتر سخن ، سخن مردى است كه مىشنود حديث ما را ، پس نقل مىكند آن را ، چنانچه شنيده . زياد نمىكند بر آن چيزى و كم نمىكند از آن چيزى . [ حديث ] دوم اصل : [ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ ، عَنِ ابْنِ أُذَيْنَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ ، قَالَ : ] قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام : أَسْمَعُ الْحَدِيثَ مِنْكَ ، فَأَزِيدُ وَأَنْقُصُ ؟ قَالَ : « إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ مَعَانِيَهُ ، فَلَا بَأْسَ » . شرح : گفتم امام جعفر صادق عليه السلام را كه : مىشنوم حديث را از تو . پس در نقل به ديگران زياد و كم در لفظ مىكنم . آيا جايز است يا نه ؟ گفت كه : اگر با زياد و كم در لفظ ، زياد و كم در معنى نيست و ارادهء همگىِ معنىهاى حديث مىكنى ، پس باكى نيست و جايز است .
--> ( 1 ) . زمر ( 39 ) : 23 . ( 2 ) . زمر ( 39 ) : 55 . ( 3 ) . زمر ( 39 ) : 17 و 18 .